• Hesabınıza giriş yaparken sorun yaşıyorsanız buraya tıklayarak lütfen şifrenizi sıfırlayınız.

DOHC, SOHC, OHV ve SV motor nedir?

Katılım
31.12.2013
Mesajlar
9,076
Konum
AFYONKARAHİSAR

İçten yanmalı motorlar ilk olarak bir otomobilde 1886 yılında Mercedes tarafından kullanıldı ve bu tarihten itibaren genel çalışma prensibi aynen korunsa da çok büyük teknolojik gelişmeler gerçekleşti. Bu gelişmelerden birisi de motor silindirlerine hava-yakıt alınmasını ve yanma sonrası gazlarının atılmasını sağlayan supapların ve bu supapları açıp kapatan egzantrik (cam-kam) mili sisteminin motordaki konumunda ve sayısında gerçekleşti.

Geleceğin içten yanmalı motoru nasıl olacak?


Başlangıçta SV tiple başlayan içten yanmalı motor macerası daha sonra OHV olarak devam etti ve son olarak da SOHC ve DOHC olarak gerçekleşti. Günümüzde ise egzantrik milsiz motor üzerine çalışmalar halen devam ediyor. Biz de bu doğrultuda otomobil broşürlerinde genellikle kısaltmalarla gösterilen egzantrik konum ve adetlerini daha rahat anlaşılabilmesi için izak edeceğiz ve avantaj dezavantajlarından bahsedeceğiz. Ayrıca hangi araçlarda kullanıldığını da örneklerle belirteceğiz. Bu arada 1886 yılından beri geçen 130 yılda özellikle egzantrik milinin motorun alt kısımlarından en yukarı doğru yol aldığına da dikkat etmenizi tavsiye ederiz.
sv.jpg

SV Motor

İçten yanmalı motorların otomobillerde kullanılmaya başlanmasından 1950'li yıllara kadar olan dönemde uzun bir süre kullanılan Side Valve (SV) yani yandan supablı sistemin kullanılan diğer adları ise Flathead ve L-Head'dir. Ağırlıklı olarak Flathead olarak adlandırılan bu tip motorlarda supablar genellikle silindirlerin hemen yanında ters bir şekilde yer alırken, egzantrik mili de motor bloğunda konumlanmaktadır. Düşük maliyet, düşük titreşim ve düşük ses gibi bazı avantajları bulunsa da yüksek sıkıştırma oranına yatkın olmamaları ve yakıt akışı sorunları nedeniyle düşük güç üretebilen Flathead motorlar günümüzde özel uygulamalar hariç üretilmemektedir.

OHV Motor

1950'li yıllarda Flathead motorların yerine kullanılmaya başlanan OHV - Overhead Valve yani "Üstten Supablı" veya "Push Rod - İticili" olarak adlandırılan sistemde supablar silindir kafasında yer alırken egzantrik mili motor bloğunda yer almaktadır. Aralarında önemli bir mesafe bulunan supablar ve egzantrik mili arasındaki hareket iletimini ise itici çubuklar ile sağlamaktadır. Krank milinden zincir vasıtasıyla aldığı hareket ile dönen egzantrik dişlisi bağlı olduğu egzantrik milini döndürür ve egzantrik mili de hareketi itici çubuklarla külbütöre aktarır. İtme yoluyla harereket eden külbütör mekanizması ise supabların açılıp kapanmasını sağlar. Bu tip motorlarda silindir başına 2'den daha fazla supap kullanmak zor olsa da OHV tipi dizel motorların 3 ve 4 supaplı tipleri de mevcuttur.
OHV motor tipi günümüzde oldukça sınırlı bir kullanım alanına sahip olsa da yüksek hacimli Amerikan V8 motor efsanesini devam ettiren Chevrolet Corvette ve Dodge'un Hellcat modellerinde halen kullanılmaktadır. Ayrıca 2017 yılında üretimi sonlanacak olan Dodge Viper modelinde bulunan 8.4lt V10 motor da OHV tipindedir. En büyük avantajları ise; egzantrik mekanizmasının motor bloğu içerisinde yer almasından dolayı daha kompakt ve az yer kaplayan bir yapıya sahiptirler. Ayrıca hem daha düşük maliyetli hem de daha dayanıklı ve uzun ömürlüdürler. Diğer taraftan egzantrik mekanizmasında çok fazla ve hareket eden parça olması nedeniyle özellikle yüksek devirlerde zamanlamayı ayarlamak zordur ve bu nedenle de çok yüksek devirlere çıkmak mümkün olmamaktadır. Öyle ki yarış için yapılmış bir OHV motor 10.000devir/dakika hıza çıkabilirken DOHC motorlar 20.000devir/dakika hıza kadar çıkabilmektedir.
ohv-motor.jpg

OHC Motor

OHC - Overhead Cam yani "Üstten Kamlı" olarak adlandırılan bu sistemde hem supablar hem de egzantrik (kam) mili silindir kafasında yer alır. 1990'lı yıllarda yaygınlaşan bu sistem, günümüzde satılan otomobil motorlarını hemen hemen hepsinde bulunmaktadır. Üstten egzantrikli motorlar OHC olarak adlandırılır ancak SOHC ve DOHC olarak iki farklı tipi mevcuttur. SOHC-Single OHC yani üstten tek egzantrik anlamına gelirken DOHC- Double OHC üstten çift egzantrik anlamına gelmektedir. OHC tipi motorların OHV tipi motorlara göre en büyük avantajı ise yüksek motor hızlarına çıkabilmeyi ve silindir başına 2'den daha çok supap kullanmanın çok daha kolay olmasıdır.
ohc.JPG



SOHC - Üstten Tek Egzantrikli

Bu sistemde silindir kafasında tek bir egzantrik mili vardır ve egzantrik dişlisi hareketini de triger kayışı vasıtasıyla krank milinden alarak bağlı olduğu egzantrik miline aktarır. Bu tip motorlarda genellikle silindir başına bir adet egzoz ve bir adet de emme olmak üzere 2 adet supap bulunsa da farklı bir mekanizmaya sahip 3 ve 4 supablı tipleri de bulunmaktadır. SOHC tipinde olup silindir başına 4 supaba sahip motora en güzel örnek yeni Honda Civic modelinde de kullanılan 1.6lt 125ps gücünde olan atmosferik-benzin motordur.
sohc-üstten tek egzantrik silindir kafası.jpg

DOHC - Üstten çift egzantrikli

Twincam olarak da adlandırılan bu sistemde silindir kafasında iki adet egzantrik mili vardır ve her bir egzantrik milinin kendi dişlileri bulunur. Hareketlerini de triger kayışı vasıtasıyla krank milinden alarak bağlı bulundukları egzantrik millerine aktarak supapların açılıp kapanmasını sağlarlar. Genellikle her bir silindirde ikisi egzoz ve ikisi de emme olmak üzere 4 adet supap bulunsa da 3 ve 5 supablı tipleri de vardır. Egzantrik millerinin bir tanesi emme supaplarını açıp kapatırken bir tanesi de egzoz supaplarını açıp kapatır.
DOHC motorların silindir başına 2 supaba sahip OHC-üstten tek egzantrikli motorlara göre en büyük avantajı ise; hem hava ve yakıtı silindir içerisine daha rahat alabilmeleri hem de yanmış gazları silindirden daha rahat atabilmeleridir. Bu sayede hem daha yüksek güç üretebilirler hem de yakıt tüketimi değerleri daha düşüktür. Ayrıca değişken supap zamanlaması ve doğrudan yakıt enjeksiyonu gibi yakıt tüketimini düşüren ve performansı yükselten sistemler DOHC motorlara daha rahat uygulanabilmektedir. Günümüzde satılan otomobiller %90-%95 oranında DOHC sistemine ve silindir başına 4 supaba sahiptir.
dohc-üstten çift egzantrik silindir kafası.jpg

Egzantrik milsiz motor

Geleceğin içten yanmalı motorlarında yer alacağı düşünülen bu sistemde supablar tamamen elektronik olarak kontrol ediliyor ve pnömatik yani hava ile çalışan yaylar tarafından açılıp kapatılıyor. Bu sayede motor sisteminden 2 adet egzantrik dişlisi, 2 adet egzantrik mili ve 1 adet zincir veya triger kayışı eksilmiş oluyor.

Bu oldukça gelişmiş sistem sayesinde supabların artık çok daha rahat bir şekilde kontrol edilebileceği belirtiliyor. Bu sayede her bir supabın ayrı ayrı kontrol edilebildiği değişken zamanlamalı sistem elde ediliyor. Hem %30 güç artışı bekleniyor hem de silindir kapatma teknolojisinin bu sayede çok daha kolay bir şekilde uygulanabileceği tahmin ediliyor.

Triger kayışı nedir? Ne işe yarar?

Diğer taraftan karmaşık bir teknoloji olmaları nedeniyle hem maliyeti yüksektir hem de oldukça ince bir şekilde ayarlanmaları gerekir. Ayrıca OHC motorların büyük bir çoğunluğu kauçuktan imal edilen ve krank milinden egzantrik miline hareketi aktaran triger kayışı kullanılır ve bu kayışın belli aralıklarla değişmesi gerekir. Sadece kayıştan ibaret olmayan triger kayışı takımı ise gergi bilyası ve devridaim pompası gibi parçalar da içerebilmektedir ve değişimi de masraflıdır. Zamanında değişimi yapılmaz ve kayış koparsa piston ve supablar birbirine çarpar ve ciddi masrafların çıkmasına neden olabilir.


[video=youtube;V9jnGhc71t8]https://www.youtube.com/watch?v=V9jnGhc71t8[/video]

Kaynak : www.sekizsilindir.com
 
Son düzenleme:
Katılım
10.05.2012
Mesajlar
212
Konum
DENİZLİ
De ki; perkins 4 silindir motor yapısı ve çalışması böyle, Kubota 4 silindir çalışma sistemi böyledir. Bizde anlamış olalım Ercan kardeş...
 
Katılım
31.12.2013
Mesajlar
9,076
Konum
AFYONKARAHİSAR
De ki; perkins 4 silindir motor yapısı ve çalışması böyle, Kubota 4 silindir çalışma sistemi böyledir. Bizde anlamış olalım Ercan kardeş...
Abi traktörler çoğu OHV Motor perkins ile kubotanın vs bir başka markanın kendine has karakteristik özelikleri vardır sistemin çalışma aynı zaten birisi silindir başına 2 subabtır birisi silindir başına 4 subabtır. Sonra mekanik pompa ve common rail enjeksiyon sistemlidir gider de gider.
Konu genel olarak otomobil odaklı.:)
 
Katılım
11.08.2016
Mesajlar
360
Konum
sivas
Wankel motor iyi aslında Ercan abi yalnız aşınmaya bir çozüm bulmaları şart bir de Türkiye de çok bilinmiyor yaygınlaşması lazım
 
Katılım
11.08.2016
Mesajlar
360
Konum
sivas
Boksör motor en kralı aslında onun da bilinirliği çok az o da yaygınlaşsa iyi motor
 
Katılım
19.08.2015
Mesajlar
3,055
Konum
Kayseri/Pınarbaşı
Eline sağlık Ercan dohc motoru merak ediyordum öğrenmiş oldum :) 3 tane farklı marka arabanın triygerini değiştirdim biraz daha seçenek eklesem iyi olacak. Amcamınoğlu özel servis beni yanına al diyom yok diyor :) Bu arada Lada Samara ve kuş serisi 93 yılına kadar üretilen motorlarda triyger kopmasının yolda kalma harici motora zararı yoktur tak devam. Renault 9 grubu rni broadway harici zincirlidir.
 
Son düzenleme:
Katılım
30.05.2010
Mesajlar
1,262
Konum
Lüleburgaz
Doch vtec honda nın 90lı yıllarda kullandığı turbosuz zamanına göre devrim niteliğinde bir motor.normal şartlarda olan 1.6 silindir hacimindeki motordan 160hp basabiliyor.ve bu güç aralığını motor devrine göre ayarladığı için çok iyi bir kombinasyonla sunuyor.5500d\d altında normal 110 hp ayarındayken motor devri 5500d\d üzerinde subap açılarını sıkıştrdığı için 160hp lere kadar güç üretiyor.bu yüzden cıvıc vti lar type r ve s2000ler yıllarda geçse altın gibi değerine değer katıyor.bu motor duzeneği traktorlerdede uygulansa turbodan daha verimli güç artışı olur.ama maliyet kısmak için en kısa yol turbo
 
Katılım
31.12.2013
Mesajlar
9,076
Konum
AFYONKARAHİSAR
Wankel motor iyi aslında Ercan abi yalnız aşınmaya bir çozüm bulmaları şart bir de Türkiye de çok bilinmiyor yaygınlaşması lazım
Aynen abi o çok farklı bir motor pek bilinmiyor.

Boksör motor en kralı aslında onun da bilinirliği çok az o da yaygınlaşsa iyi motor
Bugüne kadar sadece bir su motorunda gördüm boksör motor alçak yanına geniş :)

Eline sağlık Ercan dohc motoru merak ediyordum öğrenmiş oldum :) 3 tane farklı marka arabanın triygerini değiştirdim biraz daha seçenek eklesem iyi olacak. Amcamınoğlu özel servis beni yanına al diyom yok diyor :) Bu arada Lada Samara ve kuş serisi 93 yılına kadar üretilen motorlarda triyger kopmasının yolda kalma harici motora zararı yoktur tak devam. Renault 9 grubu rni broadway harici zincirlidir.
Teşekkür ederim Yaşar abim.
Daha çok var takipte kal.

Doch vtec honda nın 90lı yıllarda kullandığı turbosuz zamanına göre devrim niteliğinde bir motor.normal şartlarda olan 1.6 silindir hacimindeki motordan 160hp basabiliyor.ve bu güç aralığını motor devrine göre ayarladığı için çok iyi bir kombinasyonla sunuyor.5500d\d altında normal 110 hp ayarındayken motor devri 5500d\d üzerinde subap açılarını sıkıştrdığı için 160hp lere kadar güç üretiyor.bu yüzden cıvıc vti lar type r ve s2000ler yıllarda geçse altın gibi değerine değer katıyor.bu motor duzeneği traktorlerdede uygulansa turbodan daha verimli güç artışı olur.ama maliyet kısmak için en kısa yol turbo
O dediğin V-tec yani değişken subab zamanlaması yapıyor. Aynı isim BMW de vanos ne bilim Toyota da VVT-İ diye gidiyor sistem aynı markalarda ismi farklı.
 
Katılım
30.05.2010
Mesajlar
1,262
Konum
Lüleburgaz
Benim dediğim sadece vtec açılımı değil.vtec in de dohc,sohc i-vtec olarak çeşitleri mevcut.dohc vtec de ustten çift agsantrikli demek.bmw ve toyota da ki sistem sadece değişken subap zamanlaması olabilir. ama ustten çift egsantrkli değildir.

 
Son düzenleme:
Katılım
31.12.2013
Mesajlar
9,076
Konum
AFYONKARAHİSAR
Benim dediğim sadece vtec açılımı değil.vtec in de dohc,sohc i-vtec olarak çeşitleri mevcut.dohc vtec de ustten çift agsantrikli demek.bmw ve toyota da ki sistem sadece değişken subap zamanlaması olabilir. ama ustten çift egsantrkli değildir.
Bence biraz yanılıyorsunuz gibi.
Üstten çift eksantrikli olabilir olmaz o ayrı ama sistem değişken subab zamanlamalı olarak honda da v-tec diye geçiyor.
V-tec olan ilk çıkan 4000 d7dk gibi bir durumda devrede oluyor, i-vtecte ise her daim motor devrine göre subab zamalaması yapıyor yani i-vtec normal v-tec sistemin daha teknolojik halidir.
 
Katılım
11.08.2016
Mesajlar
360
Konum
sivas
Aynen abi o çok farklı bir motor pek bilinmiyor.



Bugüne kadar sadece bir su motorunda gördüm boksör motor alçak yanına geniş :)



Teşekkür ederim Yaşar abim.
Daha çok var takipte kal.



O dediğin V-tec yani değişken subab zamanlaması yapıyor. Aynı isim BMW de vanos ne bilim Toyota da VVT-İ diye gidiyor sistem aynı markalarda ismi farklı.
Ercan abi Wankel motor Mazda rx8 de kullanılan motor tipi yurtdışında yaygın olmasına rağmen ülkemizde ( eşeğin bilmediği ot başını ağrıtır hesabı ) sayılı araç var anlayan ustası da sayılı.

Boksör motor Subaru'nun tüm modellerinde olan bir motor tipi egzantrik mili ortada pistonlar yanda, verimli bir motor olmasına karşın çok alan kapladığı için tercih edilmiyor
 
Katılım
31.12.2013
Mesajlar
9,076
Konum
AFYONKARAHİSAR
Ercan abi Wankel motor Mazda rx8 de kullanılan motor tipi yurtdışında yaygın olmasına rağmen ülkemizde ( eşeğin bilmediği ot başını ağrıtır hesabı ) sayılı araç var anlayan ustası da sayılı.

Boksör motor Subaru'nun tüm modellerinde olan bir motor tipi egzantrik mili ortada pistonlar yanda, verimli bir motor olmasına karşın çok alan kapladığı için tercih edilmiyor

boxer-motor-nedir.jpg

Birde Porsche markasında da var galiba. Başka kullanan yok gibi.
Masa gibi geniş :)
 
Katılım
30.05.2010
Mesajlar
1,262
Konum
Lüleburgaz
[SUB][/SUB]
Bence biraz yanılıyorsunuz gibi.
Üstten çift eksantrikli olabilir olmaz o ayrı ama sistem değişken subab zamanlamalı olarak honda da v-tec diye geçiyor.
V-tec olan ilk çıkan 4000 d7dk gibi bir durumda devrede oluyor, i-vtecte ise her daim motor devrine göre subab zamalaması yapıyor yani i-vtec normal v-tec sistemin daha teknolojik halidir.

4000 de vtec açan honda yoktur Ercan sadece yakıt zamanlamasını ayarlar :)performans serisi vtec herzaman 5500d\d de diğer subaplar devreye girer.her vtec yazan çift egsantrikli yani dohc değildir.vteck 2 kasa cıvıcler vtec yazan jazzlar örnek verilebilir.bir cıvıc vtech ls 1.6 125 hp iken,bir dohc vtec 1.6 cıvıc vti 160 hp dir.herşekilde dediğimi araştırabilirsin.vtec ve dohc vtec farklı kavramlar.
 
Son düzenleme:
Katılım
31.12.2013
Mesajlar
9,076
Konum
AFYONKARAHİSAR
[SUB][/SUB]


4000 de vtec açan honda yoktur Ercan sadece yakıt zamanlamasını ayarlar :)performans serisi vtec herzaman 5500d\d de diğer subaplar devreye girer.her vtec yazan çift egsantrikli yani dohc değildir.vteck 2 kasa cıvıcler vtec yazan jazzlar örnek verilebilir.bir cıvıc vtech ls 1.6 125 hp iken,bir dohc vtec 1.6 cıvıc vti 160 hp dir.herşekilde dediğimi araştırabilirsin.vtec ve dohc vtec farklı kavramlar.
Aynen katılıyorum abi. Vtec ve Doch vitec farklı bir durum zaten yazmışın benimde yazmama gerek yok :)
 


Üst Alt