Akademisyenin Kaleminden Buğday Masraf-Kâr Hesabı (2022)

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesinden Prof. Dr. Zeki BAYRAMOĞLU hocamızın sosyal medya hesabında paylaştığı kuru tarımda buğday kar hesabına göre;

✅ Dekarda 1290TL gelir,
✅ Dekarda 746 TL masraf,
✅ Dekarda 543 TL net kar çıkmış.

✋ Peki, sektörde sermaye sahipleri olarak düşünceleriniz neler?

259066474_10159969508294695_7261171470901341801_n (2).jpg
 
Moderatör tarafında düzenlendi:
Toprak hazırlığı Trakya'nın ağır toprağına, gübreleme de İç Anadolu'nun yağışsız, haliyle az gübreli uygulamaları esas alınmış. Mesela biz toprak hazırlığına tablodakinin 1/3 ünü harcarız, toprak öyle çünkü. Ama bunu referans olarak alsınlar mı, gübrelemeyi artırıp alsınlar.
Bu tablo aynı köy içindeki iki çiftçi arasında bile çok farklı olabilir nihayetinde.
 
Bu hesaba göre zarar etmiyor çiftçi değilmi, yatırmış olduğu sermayeden az kazanıyor, süre 1 dekardan kuru tarımda 1 yıllık gelir

Peki 543 lira kazanmış ama seneye aynı dekar tarla işleyecek hep daha yüksek girdi maliyeti ile,

dönüp dönüp aynı tarlayı kuruda ekecek hali yok.

eldeki sermayeyi kullanacak, geriye o 543 den ne kalıyorsa net kazanç odur işte, ama tabi kağıt üzerinde.

747 lira masraf etmiş 747 lira olmuş 1290 lira,

seneye 1000 lira masraf ettiğinde aslında sermayeden geriye 290 lira cebinde kalmış oluyor.

icar tarla ise zaten hesaplamaya gerek olmadığını herkes biliyor.

tüm bu çalışmaları yaparken ne lastik patlıycak ne ekim makinesi arızalanacak ne alet kırılacak, traktöre hiç bakım yapmıyacaksın ustaya vermiycen beş kuruş harcamıyacaksın, kazandıysanda yenilemek için sürekli 1 dekarların karlarını toplayıp toplayıp üst üste koyacaksın, yemiyceksin içmiyceksin götürüp ekipman yeniliyceksin, amortisman bu hesapta hiç yok.

1 dekar tarla kaç lira? yöreye göre değişir, 10 bin TL yapıyorsa zaten hesaplamaya gerek yok, bu işi yapacak tezgah kaç lira, koy iksini üst üste, 1290 lirayıda koy üzerine, götür bir yıl faize koy, 543 liranın 2 katını çalışmadan hesabına yatırıversin banka, 543 ün birini ye birini sermayeye ilave et devam et her yıl, üretim yapmadan tüketime katıl, böylede zarar etmezsin, ama hiçolmazsa çalışmadan riske girmeden aynı parayı cebine koy, faize koymayacak olan gitsin başka bişeye yatırsın örneğin dükkan vaya başka bir gayrimenkul al, ver kiraya yine daha fazla kazanırsın.

Bu tablodan kazanmadığını biliyor üretici, ama iddia zaten kazanç üzerine değil zarar etmiyor ona dikkat çekiliyor her zaman.

Tablodaki 250 kg yerine 400-600-800 kg gibi üretim yapmanın peşinde üretici, bunun için daha yüksek girdi maliyeti, sulama, güçlü traktör ekipman vs peşinde, ama tabi bu ülkede trakya ve çukuruova ege bikaç ova haricindeki topraklarının yüzde 35 ini geçmeyecek araziler için geçerlidir, belkide yüzde 40 bilemem bunları hesaplamak için veriler olması lazım elimizde.

Tablodaki şekliyle üretim yapanlar tarla boş kalmasın diye devam ediyor o tarlasınıda ekiyor tarım yapıyor, sonuçta umuttur, hani ya tutarsa hesabı yapıyor, ne tarlayı satıyor ne vazgeçiyor.Komşusunun sulak arazisine yakınsa ona kiraya verdiği iki yılda bir kendi ektiği tarlasıda vardır.

Sonuç:

Evdeki hesap hiçbir zaman çarşıya tutmaz, yani bu tablo zarar ettirmez ama bırakın kazanmayı bir sonraki seneye işin devamını getirmez sermayeyi korumaz, böyle oluncada üzerinden geçim zaten küçük ölçekli üretici için imkansız onlar bırakalı uzun yıllar oldu zaten, orta ölçekli için zaman kaybı ne akar ne kokar, sürekli masraf et sürekli üret ama ne akarsın ne kokarsın, büyük ölçekli için ise bu işleri büyük ölçekte yaptığından epey çalışma kaydetmesi gerekir, her gün binlerce dönüm tarladan çıkma iş gücü sağla koştur işin peşinden, bunları yapmaz isen işler düzgün yürümez vs.. bakmışın yaşlanmışın dersinki keşke başka işin peşinden koşaydım, yani oda aslında sektör değiştirse zamanını sermayesini başka işe yatırsa yaşlanınca görürki bu işleri yapanlar yerinde saymış, kendisi kurduğu işiyle almış yürümüş.

çiftçilikte üreticilikte zamanında neler neler yapmış insanlar bunu diyorken, bu zamanda bu işe başlayan gençlerin durumu farklı olması imkansız, halihazırda yapanar içinde durum farklı değil zaten, tablodaki kuruda hesabı yapan üreticininde farklı olmaz, kazanmanın ne demek olduğunu bilemeyebilir, çok büyük kuraklık olmaz ise zarar etmeyecek olduğu için kendi bilir gerçi.
 
Son düzenleme:
Şimdi aklıma ne geldi bakın.

Bu hesabı yapan arkadaşa iletilirse iyi olur aklıma gelen.

Aynı tabloyu bir önceki yıl kuruda üretici ne masraf etti rakamları yazıversin, harmanda açıklanan fiyattan hesabetsin.

böyece üretici bir dekardan ne kazanmış?

kazancın 747 lirası bu yıl masraf onu zaten hesaplamış

geriye cebine ne kaldı onu görsün.

aynı tabloyu gelecek yılda yapar, böylece istikrarlı bir gösterge sahibi olmuş olur.

bir önceki yılın net gelirini cebine koyan üretici bu yılın masrafını yapsın bu gelirle bi görelim ne kalıyor? bir önceki yılın kazancı budur.

bu kışı geçirecek 2022 harmanına çıkacak üretici bu kazancıyla.
 
Son düzenleme:
4 11" pullukla 3 dk/saat alan sürebiliyoruz, yakıt 3 lt/dk.
Pulluk, 10 yıl önce 3500 TL idi, aynı pulluk 13 500 TL oldu.
2. ve 3. sürüm arasında fark olmaz , toprağı ufalamak için 2 kat kaz ayağı ile 3 kat tiller veya tırmık çekilir, 2 lt/dk yakıt harcanır.
Saman geliri olmaz, iyi sezonda 15 balye/dk , kurak sezonda 5 balye/dk , harman masraflarına çoğu zaman denk gelir.
Buğdaydan 30 kg tohumluk ayrılır , %10 firesi+ayıklama maliyeti çıkar.
500 kg/dk buğday , 250 kg/dk ayçiçek alabileceğimiz alandaki çiftçiler ayçiçeğine yöneldi.
Buğday ekimleri durdu.
 
Türkiyebuğday verimi ortalaması 2012 yılında dekarda 267 kilogramdı, oda çok uzun yıllar sonra 225 den 267 ye çıkmıştı. artmış olsa 270-280 olur sanırım bu yıllarda, bence artmamıştır zaten düşmediyse. Kaldıki bu ortalama kuru sulu tüm ekiliş buğdayların verim ortalaması, Türkiyenin sadece kuruda buğday verimi ortalamasının 250 bile olduğunu sanmıyorum ben.


gübre kullanımında dekar başına çok gerideyiz, zaten bildiğiniz gibi işte bu yılda o kadar çok gübresiz ekim yapan varki, yağışlı bir yıl geçirsek bile rekolteyi çok etkiler bu durum.

Misal bulgaristanın buğday verim ortalaması 2012 de 395 kilogramken, yine 2011 yılında bulgaristanın dekar başına Türkiyede kullanılan gübrenin 3 katı gübre kullanımı olduğunu tablolardan görmüştüm, romanya deseniz yine gübre kullanımında dekar başına 3 katımız gübre kullanıyordu.

Tablodaki 250 kilogram ortalama rakam olarak kullanılması mantıklı, yalnız 250 kilo buğdayın kuruda o kadar sapı çıkmaz, o rakamı 200 değilde 125 hesaplaması mantıklı olurdu, üstelik fiyatınıda bu yıl tarlada sap 0,85 den 0,6 lara düştü, kalkıp yüzde yüz artış hesaplarsa olmaz, kuruda ne zaman dekarı 50 liradan biçtireceksinde biçim parasının nerdeyse 5 katı 240 lira sap geliri olacak, bu tablodaki 240 lira gelir yanlış, öyle bir gelir olması imkansız, dolayısı ile 1290 lira gelire eklenen 240 lira şimdiden çok afaki bir rakam, biçim 50 sap geliri 240 lira, bu olacak iş yada olmuş bişey değilki, kuruda tarih yazmaz olduğunu.100 lira yazsaydı o bile çok ortalamada, çünkü sapı toplananı var toplanamayanı var, ortalama deyince iş çok değişir.
 
Son düzenleme:
Şunuda eklemeden geçmiyim, bu yıl kuruda Türkiye ortalaması 180-190 kiloyu geçmemiştir benim tahminim, 300 alan bölge vardır 60-70 kilo alan bölge var bilinen, zaten kafadan genel olarak yüzde 33 den aşağı değil ortalama verim kaybı, kurak bir yıl geçti. Böyle bir yılın hesabı kitabı olmaz zaten zor bir durum, danesi olmayanın boyuda sapıda ona göre olur, demem oki biçim parasını çıkaracak sap olmadıki çoğu yerde biçerin ağzına gelmedi, biçerin ağzına gelen yerin sapı biçim parasının iki katı paramı kazanır kuruda, Türkiye ortalamasında böyle bir sap geliri olması ihtimali dahi yok, dediğim gibi 100 lira çok ama yazsın hadi 100 lira ama 240 gerçekten bu işi hiç bilmeyen görmeyen birinin yapmış olduğu hesap görünüyor.
 
Son düzenleme:
Saman geliri olmaz, iyi sezonda 15 balye/dk , kurak sezonda 5 balye/dk , harman masraflarına çoğu zaman denk gelir.

Bu dediğine katılıyorum, yıl iyi olursa sap bol olur para etmez, kurak olsa sap para etse bile sap verimide düşük olunca, tabloda kuruda gelirinde biçim masraflarına denk gelecek şekilde olması mantıklı olanı, ama yinede ben hadi 100 lira yazsın dedim hesabımı gelecek yıl olası fiyatlardan hesaplamış tabloda bende öyle yaptım hesapladım, olmazda, hadi olsun dedim.

Şöyle olur o zaman tabloda, hasat 50 balyalama 25 lira balya taşıma 25 lira olsa sapında balyalanmış kilosu 1,20 kuruş olsa 125*1,20= 150 lira....

yani bu durumda gelir 1200 oluyorken gider kısmı 710,25 liraya düşerki buda tablodaki net gelir kısmını 1200-710,25= 489,75 liraya düşürür.

ama tabi bu tabloda balya yaptırıp masraf ederek ve sonrasında satarak gelir elde etme var aslında

balya yaptırmaz isen sadece hasat 50 lira ve sapı seneye öylece 0,80 kuruşa tarlada bağlanmamış haliyle verme imkanın olursa buda dekar sapın satışında 125*0,80=100 lira yapar

burada da tabloda masraflardan balyalama ve balya taşıma çıkarırsın masraflar toplamı 660 ,25 olurki bu durumda gelir 1150 olurken tablodaki net gelir kısmı 1150-660,25=489,75 lira olur.

Ne yaptım fazladan elde edilen sap gelirini net gelirden her iki şekildede çıkardım böylece bana göre hesap sap dahil şekliylen şimdi oldu, kısaca toplamda fazla sap geliri var tabloda, oda aslında fazladan sap verimi 200 kilo yazılmış, bu rakamın kuruda Türkiye ortalaması olmayacağı ortada.

hesaplamada sapın balyalanmış hali kilosu 1,20 ve balyalanmadan biçerin ardından çıktığı şekilde tarladan satılırsa çoğu yer böyle yapar 0,80 kuruş değerlerini 2022 yılı harmanında olası fiyat olarak hesapladım ama tabi ilk hesaplamadaki sap taşıma ve balyalama değerleri 25 er lira kafadan değerler oldu, belki tabloda hesaplayan gibi 200 kilo üzerinden yapmış kendisi, bende 125 kilo üzerinden hesaplasaydım yazdığım 25 er liradan birkaç lira daha fazla tutabilirdi ve ilk hesapta çıkan 489,75 in 3-4 lira daha üzerinde bir rakam ile net geliri 494 lira civarı bulabilridm ama o kadar incelemedim.

sonuçta tablodaki hesap 200 kilo sap balyalanmış haliyle 240 liraya satılması net gelirde 55-60 liralık bir yanlışlık doğuruyor yanlışlık çokda fazla değilmiş, fakat olası en iyimser fiyatlarla bile yinede toplam net gelirin yüzde 10 una tekabül eden bir yanlışlık olarak görmek lazım, hem iyimserlik hem net gelirde yüzde 10 luk fark az değil düzeltilmesi gerekir.
 

Benzer Konular


Hakkımızda

TrakKulüp, içinde 100.000'den fazla konuyu, 1.300.000'den fazla mesajı barındıran Türkiye'nin ilk ve en büyük traktör, tarım ekipmanları ve çiftçilik paylaşım sitesidir. 86.000 üyemiz gibi sizi de aramızda görmek isteriz.
Üst Alt