Dünya'dan Ekonomi Haberleri

Dünya Gazetesi'nin yayınladığı Günlük Bültenden önemli gördüğüm bilgileri bu başlık altında paylaşacağım.

Hem kendime arşiv oluşturmuş olacağım hemde sizlerin istifadesine sunmuş olacağım.

Dünya Gazetesinin Günlük ya da Haftalık Bültenlerinin tamamına erişmek için; https://www.dunya.com/ adresinden mailinizle talepte bulunabilirsiniz.
 
Son düzenleme:
18 Ekim 2021

Yurt içi piyaslarada, fiyatlamalar açısından kritik bir viraja daha giriliyor. Bu hafta gözler 21 Ekim Perşembe günü gerçekleştirilecek Merkez Bankası PPK toplantısından çıkacak faiz kararında olacak.Haftanın ilk gününde Hazine ihaleleri takip edilirken, yurt dışında ise ABD sanayi üretimi verisi takip edilecek.

Üst üste 7 işlem gününde rekor kırmaya devam eden dolar/TL, haftanın ilk gününde de rekor serisine devam ediyor. Bu sabah saatlerinede dolar/TL için tarihi seviyeler 9,27'ye taşınırken Merkez Bankası'nın faiz indirimlerine devam etme olasılığı baskı unsuru olmaya devam ediyor. Euro/TL'de gece yarısı 10,79'u aşarak rekor tazledikten sonra bu sabah saatlerinde 10,74 civarında işlem görüyor. (Saat 08:15 itibariyle)

Çin ve Hong Kong hisse senedi piyasaları, Çin ekonomisinin üçüncü çeyrekte beklenenden daha yavaş büyüdüğünü gösteren verinin ardından gerilerken bölgesel hisse senedi piyasaları üzerinde de baskı oluştu. Japonya dışındaki Asya-Pasifik borsalarını izleyen MSCI endeksi en son yüzde 0,2 geriledi. Japonya'nın Nikkei endeksi yüzde 0,3 geriledi. ABD S&P 500 endeks vadeli işlemleri yatay seyretti.

COVID-19 salgınının etkilerinden toparlanma ile birlikte talebin yükselmele devam etmesi uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarını son yılların en yüksek seviyelerine taşımaya devam ediyor. ABD ham petrolünün varil fiyatı bu sabah 83,73 dolara kadar yükseldi ve 7 yılın zirvesine çıktı. Brent petrol de 4 yılın zirvesi olan 86 doların üzerini test etti.

Spot altının ons fiyatı 1.768 dolar düzeyinde yatay seyrediyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay başkanlığında bugün Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) toplantısı gerçekleştirilecek. Resmi Gazete'de 30 Haziran'da yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan EKK'nin yapacağı toplantıda, başta 2022 yılı bütçesi olmak üzere son ekonomik gelişmeler değerlendirilecek.

Çin ekonomisinde büyüme 2021 yılının üçüncü çeyreğinde keskin şekilde yavaşladı. 5,2 büyümesi beklenen Çin ekonomisi yüzde 4,9'lük büyüme kaydetti. Enerji sıkıntısı,tedrik zinciri problemleri ve Pekin yönetiminin gayrimenkul ile teknoloji sektörlerine yönelik uyguladığı tedbirler büyümeyi yavaşlattı. Çin'in sanayi üretiminde artış, Eylül ayında ekonomistlerin beklentilerinin altında kaldı. Perakende satışlar ise Ağustos ayına göre toparlandı.

Avrupa Merkez Bankası Yönetim Konseyi üyesi ve Hollanda Merkez Bankası Başkanı Klass Knot, merkez bankaları en önemli teşvik programlarını gelecek yılın ilk yarısında sona erdirmeye, kapatmaya başladıklarında faizlerin yükselmeye başlayacağını söyledi.

Financial Times'ın haberine göre Avrupa Merkez Bankası, Avrupa Birliği'nin ihrac ettiği tahvillerden yapabileceği satın alma miktarını artırmanın yollarını araştırıyor.

ABD Ulaştırma Bakanı Pete Buttigieg, tedarik zincirlerinin karşı karşıya oldukları bir çok zorluğun gelecek yıla da taşınacağını söyledi.
 
20 Ekim 2021

Borsa Eridi: BIST 100 Endeksi 1,5 dolar​

Borsa İstanbul endeksleri Merkez Bankası’nın yatırımcı toplantısında çekirdek enflasyon vurgusu yapması ve faiz indirimi mesajı olarak değerlendirilmesiyle başlayan 1 Eylül’den bugüne dolar bazında kaybetti. BİST100 endeksi yüzde 14,3 gerilerken bankacılık endeksinde kayıp yüzde 20,59 oldu. Tek kazanan ise ulaştırma endeksi.​

Şebnem Turhansebnem.turhan@dunya.com
GÜNCELLEME20 Ekim 2021 07:00

https://i.dunya.com/storage/files/images/2021/10/20/bist-100-aemQ_cover.jpg
Takip Et
Şebnem TURHAN
Merkez Bankası’nın faiz indirimi mesajları vermeye başladığı 1 Eylül’den bu yana TL dolara karşı yüzde 12,5 değer kaybetti, Türkiye’nin 10 yıllık tahvil faizi 300 baz puan arttı ve Türkiye’nin 5 yıllık ifl as risk primi CDS’leri de 87 puan yükseldi. Tüm bu olup biten sırasında Borsa İstanbul BİST 100 endeksi TL bazında bu dönemde yüzde 3,83 gerilerken dolar bazında endekste kayıp çok daha yüksek oldu. BİST 100 endeksi dolar bazında 1 Eylül’den bu yana yüzde 14,3 düşerken en yüksek kayıp ticaret ve bankacılık endekslerinde oldu. BİST 100 endeksinin dolar bazında en yüksek seviyeyi gördüğü 2010 Kasım ve 2013 Mayıs’a göre ise dolar bazında düşüşü yüzde 70’i aştı. Mayıs 2013 ve Kasım 2010’da 5 doların üzerine çıkan dolar bazında BİST 100 endeksi şimdi ise 1.51 dolar seviyelerinde.

Ticarette 'fahiş fiyat' da etkili​

Borsa İstanbul'da ulaştırma hariç tüm endeksler dolar/TL'nin sert hareketlerine başladığı 1 Eylül'den bugüne dolar bazında kaybetti. En fazla kayıp ise yüzde 21,94 ile ticaret endeksinde yaşandı. Bu endekste son dönemlerde fahiş fiyat suçlamasıyla denetimlerin yoğunlaştığı perakende zincirlerinin de hisselerinin bulunması kaybın biraz daha fazla olmasına neden oldu. Hem TL’nin dolara karşı kaybı hem de soruşturma haberleri ticaret endeksinde satışı hızlandırdı.

Bankacılık endeksinde yüzde 90 kayıp​

Bankacılık endeksi ise son günlerde sürekli kayıpta. Yabancı yatırımcının tercih ettiği şirketlerin yer aldığı bankacılık endeksinde 1 Eylül’den bu yana yaşanan düşüş yüzde 20,59 oldu. Bankacılık endeksi hem dolar/ TL’deki sert hareketler, CDS’teki yükseliş hem de 10 yıllık tahvil faizindeki yükselişten olumsuz etkileniyor. Ayrıca yabancı yatırımcı oranının da yüzde 41,48 ile tarihi en düşük seviyeye inmesi de kalan yabancının bankacılık endeksinde yoğun satışının sürdüğünü gösteriyor. Kasım 2010’da 12 doları aşan bankacılık endeksi şimdi ise 1.29 dolar seviyesinde. 11 yılda yaşanan kayıp yüzde 90’ı buldu. Dün ise bankacılık endeksinde toparlanma çabaları görüldü.

Halka arz endeksinde yüzde 9,14 düşüş​

Dolar bazında yüksek kayıp yaşayan bir diğer endeks ise tekstil oldu. 1 Eylül’den bu yana düşüş yüzde 18,29 seviyesinde. İnşaat endeksi ise yüzde 17,1 kayıp yaşadı. İki endekste de tedarik zincirindeki sıkıntıların yanı sıra hammadde fiyatlarındaki rekorlar ve TL’nin dolara karşı kaybı düşüşlerde etkili oldu. Gıda endeksinde ise yüzde 17 kayıp var. Borsa İstanbul’a yeni gelen yatırımcıların yoğun tercih ettiği BİST 100 dışı şirketlerin bulunduğu BİST TUMY endeksinde de yüzde 11,99 kayıp var. TL bazında ise bu endeks neredeyse yatay kaldı yanı sürede. Yine yerli bireysel yatırımcının en çok tercih ettiği halka arz edilen şirketlerin hisselerinin işlem gördüğü halka arz endeksi aynı dönemde yüzde 9,14 düştü. Endeks TL bazında ise yüzde 2,24 getiri sağlamayı başardı.

grf-1-OjiZ.jpg
Ulaştırma endeksi dolar bazında tek kazanan​

Normalleşmenin başlamasıyla operasyonlarını artıran havacılık sektörü şirketlerinin etkisiyle ulaştırma endeksi 1 Eylül’den bu yana dolar bazında getiri sağlayan tek endeks oldu. Bu dönemde dolar bazında yüzde 0,17 yükselen ulaştırma endeksi TL bazında ise yüzde 12,71 getiri sağladı. THY ve Pegasus hisseleri de yabancı aracı kurumların raporlarında al tavsiyeleriyle yer alıyor.

Sanayi endeksi de yüzde 11,79 geriledi​

Yabancı aracı kurum raporlarında al tavsiyesi verilen sanayi şirketlerinin yer aldığı sanayi endeksi de dolar bazında 1 Eylül'den bu yana yüzde 11,79 kayıp yaşamaktan kurtulamadı. Kimya, petrol ve plastik endeksi de aslında yükselen emtia fiyatları nedeniyle dikkat çeken endeksler arasında. Dolar bazında 1 Eylül’den bu yana yaşanan kayıp yüzde 5,78 seviyesinde. Ancak TL bazında bu endekste de getiri yüzde 6’yı aştı.

Dolar/TL'de yeni zirve 9,37​

Önceki gün Türkiye piyasaları açıkken 9.34 lira sınırına dayanan dolar/TL dün Türkiye piyasaları kapalı iken uluslararası işlemlerde 9.37 lirayı aştı. 9.3765 lirayı gören dolar/TL Türkiye piyasaları açıldıktan sonra 9.33 lira seviyesinden işlem gördü. Dolar endeksinin küresel çapta değer kaybettiği ve gelişmekte olan ülke para birimlerinin güç kazandığı dün dolar/TL de 9.30 ile 9.35 lira arasında dalgalı bir seyir izledi.
 

Kamyon karaborsaya düştü!​


İhracatın hızlanmasıyla birlikte denizyolundaki konteyner krizi ve demiryollarında artan kapasite sorunu, uluslararası yük trafiğini karayoluna kaydırdı. Lojistik firmaları artan taleple filolarını büyütmek istiyor. Ancak satın alacak çekici ve kamyon bulamıyor. Tedarik sorunu hem sıfırda hem de ikinci elde fiyatları uçurdu.​

04 Kasım 2021 07:00

Aysel YÜCEL

Türkiye’de ihracat rekorlar kırarken, taşımacı sorunlarını çözmeye çalışıyor. Pandemiyle birlikte hem e-ticaret hem de uluslararası taşımaların hız kazanması lojistikçinin araç ihtiyacını artırdı. Araç üreticileri 2020’nin üçüncü çeyreğinden bu yana artarak devam eden taleple karşı karşıya. Geçen yıl salgın tedbirlerinin kısıtladığı üretim tarafında bu yıl çip başta olmak üzere hammadde kaynaklı krizler yaşanıyor. Karayolunda son aylarda ihracatın artmasına karşın ithalatın bu hıza yetişememesi de araç ihtiyacını artıran bir diğer neden olarak öne çıkıyor. İhracat seferi yapan TIR’ların ithalat yükü bulmakta zorlandığı için dönüş süresi uzadı.

Tedarik problemlerinin hammadde maliyetlerini önemli oranda artırdığına dikkat çeken sektör yetkilileri, “Maliyetlerle birlikte terminlerin de çok ileri kayması fiyat artışlarını kaçınılmaz kılarken, bu artışlar bile üreticilerin kar/zarar belirsizliklerini gideremiyor” dedi. Kur artışı da çekici ve kamyon fiyatlarını yukarı çeken bir başka neden. Sadece kur artışı nedeniyle fiyatlar yılbaşından bu yana yüzde 20 arttı. Bunun üzerine, hammadde krizi kaynaklı maliyet artışları da eklenince bir TIR’ın fiyatı 1 milyon TL’yi geçti. Sıfırdaki bulunurluk sorunu ikinci elde de fiyatları uçurdu. Ocak ayından bu yana ikinci el çekici ve kamyon fiyatları yaklaşık yüzde 100 artarak 800 bin TL’ye kadar çıktı. Öte yandan, ikinci elde de araç bulunurluk sorunu başladı.

"2022'de üretim sorunu devam edecek"​

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün, çip krizinin sadece otomobil değil çekici dahil her türlü araç üretimini aksattığını ifade etti.
Ağır Ticari Araçlar Derneği (TAİD) Başkanı Ömer Bursalıoğlu ise, üretimde yaşanan sıkıntıların gelecek yıl da süreceğini dile getirerek şunları söyledi:

“Hem kapasitelerin tam kullanılamaması, hem üretim faaliyetlerine özellikle çip kaynaklı sorunlardan ötürü sık sık ara verilmesi, hem de hammadde maliyetlerindeki yüzde 100’ü aşan artışlar tüm dünyada otomotiv sektörünü zorlayan etkenler olmaya devam ediyor. Tüm dünyada tedarik sorunlarına yol açan yarı iletken çiplerin teminindeki sorunun 2022 yılının başlarında da devam edeceği görülüyor. Bu da bir müddet daha üretim kapasitelerinin tam kullanılamayacağı, yani dünya genelinde talebin tam karşılanamayacağı anlamına geliyor.”

Man Kamyon ve Otobüs A.Ş Direktörü Serkan Sara da çip kaynaklı bir tedarik sıkıntısının artan müşteri talebiyle birleşmesi nedeniyle üretim tarafında zorlu bir süreçten geçtiklerini söyledi.

Navlun krizi karayollarına sıçradı​

Denizyolundaki konteyner krizinin yanı sıra demiryolunda yolcu trafiğinin normale dönmesiyle büyüyen kapasite sorunu, uluslararası taşımalarda yüklerin karayoluna kaymasına neden oldu. Talep artışının yanı sıra ithalat ve ihracat arasındaki makasın açılması navlunda da dengeleri değiştirdi. Ocak ayından bu yana karayolu navlunu yüzde 30’a yakın arttı. Almanya’ya taşımalar sefer başına 3.500 dolardan 4.500 dolara kadar yükselirken, İtalya rotasında da navlun 2.800 dolardan 3.700 dolara kadar çıktı. Diğer yandan, İngiltere’ye yönelik taşımalarda da navlun 7.000 dolara kadar çıkmış durumda.

Treyler üreticisi de talebe yetişemiyor​

Üretimde sadece çekici tarafında sorun yaşanmıyor. Çekicinin üzerinde yükün konulduğu treyler siparişleri de arttı ancak zamanında karşılanamıyor. Alman treyler üreticisi Schmitz Cargobull’un Türkiye Satış Direktörü Nihat Ayhan, ağır ticaride tüm üreticilerin teslimat tarihlerinin, planlamanın çok ötesinde ileriye sarktığını dile getirdi. Nihat Ayhan, “Ağır ticaride teslimatlar için pazarda artık 2022’nin ikinci yarısı konuşuluyor. 2021’in başından beri neredeyse tüm hammadde ve ara mallarda tedarik problemleri yaşanıyor. Çip, belki de bunlardan en popüler olanı ama yalnız değil. Birçok temel bileşende ciddi darboğazlar var” diye konuştu.
 
ABD'de 31 yılın rekor enflasyon verisiyle hareketlenen döviz piyasalarında, dolar/TL tarihi zirvelerini yenilemeye devam ediyor. Dün 9,97'nin üzerine çıkan dolar/TL bu sabah zirvesini 9,9857'ye taşıdı. Euro/TL ise 11,42'nin üzerinde işlem görüyor.

Asya borsaları
beklentilerin oldukça üzerinde gelen ABD enflasyon verilerinin yarattığı şok etkisinin azalmasıyla yükselirken, yatırımcılar en büyük fiyat artışlarının yakın zamanda geride bırakılacağına dair umutlu. Japonya dışındaki Asya-Pasifik borsalarını izleyen MSCI endeksi %0.7 artarak iki haftanın en yüksek seviyesine çıktı. Japonya'nın Nikkei endeksi yüzde 1.1 yükselirken ABD vadeli işlemleri, dünkü dalgalı seansın ardından yaklaşık yüzde 0,3 yukarıda.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Mia Teknoloji AŞ'nin hisse başı 15,80 liradan, Konya Kağıt Sanayi ve Ticaret AŞ'nin 6,95 liradan, Mobiltel İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret AŞ'nin 1,60 liradan halka arz başvurusunu onayladı.

İstanbul Fırıncılar Odası’nın İstanbul’da ekmek fiyatlarının 2 TL’den 2.5 TL’ye çıkmasını öngören Ağustos ayındaki zam talebi, İstanbul Ticaret Odası’nca (İTO) 3 ay sonra kabul edildi. Karar, Ticaret Bakanlığı’na gidecek.

The Times gazetesinin haberine göre İngiltere'nin Brexit Bakanı David Frost, AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Maros Sefcovic ile yapacağı görüşmedeİngiliz hükümetinin Kuzey İrlanda Protokolü üzerinde bir anlaşma için çabalarını yineleyeceğininve gelecek birkaç haftada bu konuda yoğun müzakerelere gireceğinin sinyalini verecek.

Axios'un haberine göre ABD Başkanı Joe Biden, Ağustos ayında Senato ve geçtiğimiz hafta Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen 1,2 trilyon dolarlık altyapı yatırım paketinin uygulanmasını denetlemek için bir yönetici atayacak.

Çin'in 16 Temmuz'da uygulamaya koyduğu ulusal karbon emisyon ticareti sistemi üzerinden yapılan toplam işlem hacmi 1 milyar yuanı aştı.

Alman otomotiv şirketi Daimler AG, ticari araç, kamyon üreticisi Daimler Truck'ı bünyesinden ayıracak ve halka arz edecek.

Meksika Merkez Bankası 25, Peru ve Uruguay Merkez Bankaları 50 baz puan faiz artırımına gitti.
 
Piyasalar yurt içinde ve yurt dışında gün boyu gelecek önemli verilere odaklanırken Türk Lirası'nda yaşanan yüksek oynaklık ve hareketler yakından izlenecek. Yurt içinde kapasite kullanım oranı, yurt dışında Almanya Ifo, ABD büyüme, dayanıklı mal siparişleri, kişisel gelir ve harcamalar, Michigan Tüketici Güven Endeksi gibi öne çıkan veriler bulunuyor. Ayrıca ABD Merkez Bankası(Fed) tutanakları da takvimde bulunuyor.

Eylül ayından bu yana kesintisiz olarak değer kaybını sürdüren Türk Lirası, dün tarihinin en sert kayıplarından birini yaşadı. Gün içesisinde 2,15 lira yükselen dolar/TL'de değer kaybı bir ara yüzde 18'in üzerine çıktı. 13,50'yi gören dolar/TL, akşam saatlerinde 13 liranın altında dalgalandı ve bu sabah 12,75-12,80 civarında değerleniyor. (Saat 08.00 itibariyle)

Asya borsaları, ABD'nin Hazine tahvil getirilerindeki yükseliş ve ABD ile diğer ülkeler petrol fiyatlarını kontrol altına almak için girişimlerde bulunurken petrol fiyatlarında görülen artış nedeniyle geriledi.Japonya dışındaki Asya-Pasifik borsalarını izleyen MSCI endeksi yüzde 0,24 geriledi. Japonya'nın Nikkei endeksi, resmi tatil sonrası küresel düşüş trendinden kaçamadı ve yüzde 1,13 geriledi. Çin ve Hong Kong'da ise borsalar yatay seyrediyor.

Merkez Bankası, dün akşam Türkiye piyasaları kapandıktan sonra döviz kurlarındaki aşırı oynaklığa ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, Merkez Bankası’nın uygulanmakta olan dalgalı kur rejimi altında kur seviyesine ilişkin bir taahhüdü olmadığı belirtilirken şöyle denildi: “Döviz piyasalarındagerçekçi olmayan ve iktisadi temellerden tamamen uzak, sağlıksız fiyat oluşumları gözlemlenmektedir. Şirketlerimiz ve vatandaşlarımızın aşırı oynak piyasa koşullarında iktisadi temellerden tamamen uzak değerlerden işlem yaparak olası kayıplara karşı uyarılması lüzumu üzerine bu açıklamaya gerek duyulmuştur.”

Tesla CEO'su Elon Musk, elindeki Tesla hisselerinden satış yapmaya devam ettiğini bildirdi.

Yeni Zelanda Merkez Bankası'nın (RBNZ), ısınan ekonomiyi ve kontrolden çıkmış konut piyasasını soğutmak için faiz oranını beklendiği gibi 25 baz puan artırdı.

Biden yönetimi, gelecek ay düzenleyeceği "Demokrasi Zirvesi"ne Tayvan'ı da davet etti.

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, merkez bankası politikasına yönelik yönlendirmeyi azaltabileceklerini, daraltabileceklerini, Banka'nın kararlarını toplantıdan toplantıya oluşturma yönüne gideceği söylemine geri dönebileceklerini ifade etti.

ABD Başkanı Joe Biden, Enerji Bakanlığı’nın fiyatları düşürme ve arz-talep dengesizliğiyle mücadele için Stratejik Petrol Rezervi’nde bulunan 50 milyon varil petrolü piyasaya süreceğini bildirdi. Biden, ABD’nin benzin fiyatlarında yaşanan artışa çözüm bulacağını ve bir dizi ülkenin koordineli şekilde petrol rezervlerini piyasaya sürmesinin tedarik sıkıntısını aşmada yardımcı olacağını söyledi.

Japonya, rezervlerinden 4,2 milyon varil petrol satacak.
 

Hakkımızda

TrakKulüp, içinde 100.000'den fazla konuyu, 1.300.000'den fazla mesajı barındıran Türkiye'nin ilk ve en büyük traktör, tarım ekipmanları ve çiftçilik paylaşım sitesidir. 86.000 üyemiz gibi sizi de aramızda görmek isteriz.
Üst Alt