İzli Ekim ve Alternatif Taban Gübreleme Denemesi


Selamlar Trakkulup ailesi. Yıllardır hayalim olan izli ekimi sonunda gerçekleştirebildim. Yaklaşık %5 tohum ve gübre az atarak 15.40 metrede bir teker izi bıraktım. İnşallah önümüzdeki sezon herbisitler için 2 defa, fungisitler için 2 defa, yapraktan demir gübrelemesi için 1 defa, gerekirse 1 defa da insektisit için gireceğim. Kafam çok rahat olacak. Ayrıca yağmurlama sulama yaparken hat değişimlerinde bu izler bize önemli bir referans olacak.

Mibzerimiz anam babam usulü olarak bilinen Özdöken HBM 22'li (308cm iş genişliği var). Ben normalde bu mibzerde izli ekimin bu kadar kolay olacağını düşünmüyordum, hatta ilk tarlada teker izine denk gelecek gözlere gübre çuvalı tıkamıştım.

1793641966280.jpeg


Daha sonra Özdöken'in yedek parça sitesinde izli ekim için üretilen bir göz kapama sacının olduğunu keşfettim ve sipariş verdim. 1 gün sonra elime ulaştı.

1793642033174.png


Ben normalde tarlanın etrafını 5 tur dönerek ekim yaparım. Bu otomatik dümenlemeye sahip olmadan önce de böyleydi. 5 sıra dönmek otomatik U dönüşlerinde çok avantaj sağlıyor. Herneyse, ben izli ekim için bu sacları sürekli söküp takmak istemediğimden, önce tarlanın ilk 2 kenar turunu ekiyorum. Ardından 4. ve 5. kenar turlarını dönüyorum. 3. turlar boş kalıyor. Bu aşamaya kadar da genel de tohum bitiyor zaten.

Tohumu doldurunca bu iz bırakma saclarını mibzerin tohum ve gübre gözlerine takıyorum. Bu sacları takarak tohum ve gübre akışını ilgili gözlerde kesiyoruz ancak, içinde kalan tohum ve gübrenin bitmesi 30 metre'yi buluyor.

Tarlanın etrafında henüz ekmediğim 3.turu iz bırakarak ekiyorum. Ardından AGOPENGPS'de daha önceden planladığım AB hattının paralelinde 5 sırada (15.40 metre) bir tekerlek iz çizgileri bırakıyorum. 3.turun hemen ardından bu iz çizgilerini otomatik U dönüş özelliği ile birlikte sıra sonlarında 5 atlamalı şekilde ekiyorum. İzli ekim sıraları bitince sacları geri çıkartıyorum. Uygulamaya dair görseller:

1793642594490.jpeg


1793642761564.jpeg


İzli ekim serüvenim bu şekildeydi. İzli ekimle ektiğim ilk tarla (hani şu gözlere torba tıkadığım) çimlenmiş. Çıkışlar çok güzel. Belki onun resimlerini yarın bu konuya eklerim.

Şimdi gelelim alternatif taban gübrelemesi konusuna...
Elimde ilkbaharda ilaçlama döneminden arta kalan;

-Demir sülfat toz
-Demir sülfat granül
-Aminoasit toz
-Potasyum lignosülfonat toz
-Giberellik asit toz vardı.

Toz olanları inşaatta kullanılan harç karma makinası ile tohum kaplama yapmayı düşünüyordum. Hem de dekara denk gelecek dozlar az sonra detaylarını aktaracağım şekilde olana göre bayağı bir az olacaktı. Ancak o günlerde tanıdığımızın harç makinası dolu olduğu için; mibzerin tohum/gübre gözüne karıştırarak ekim esnasında karık içine vermek zorunda kaldım.

Gibrellik asit kullanamadım, çünkü ilaçlama ile birlikte bile dekara saf 1 gr veriliyor, onu depo içinde homojen karıştıramam diye denemede kullanmadım.

Şimdi gelelim, depo içinde sırayla neleri karıştırdım ve neden karıştırdım, nasıl zorluklar yaşadım?

1) Gübretaş'ın şelatlı demiri (Fe-EDTA %13) 400g/da - 120 TL/da maliyet. Neden EDDHA şelatlıları tercih etmedin, bu sizin toprakta bağlanır işe yaramaz diyenler olacaktır. Hatta neden özellikle demirli bir taban gübrelemesi yapıyorsun diyebilirsiniz. Tek tek açıklayayım.

Geçen yıl tüm buğday ve arpa arazilerimden kardeşlenme döneminde bitki örnekleri almıştım. Tamamının kimyasal analizlerini yaptım. Tüm tarlaların da toprak analizleri zaten elimde vardı. Aynı tarlaların tam bitki örneklerini aldığım gün için Sentinel-2 uydu görüntüleri vardı. Daha sonra bu uydu görüntülerini NDVI gibi bitki sağlığı hakkında fikir verecek farklı indekslere dönüştürdük. Özet olarak sonuç: Toprakta ve yaprakta demir eksik, uydu görüntülerinde bitki sağlığıyla en çok ilişkili element DEMİR'di. Hatta azot ve demir arasında antagonizm yakalamıştık. (Hocalarımız buğday da demir eksik olmaz diyip, bana yıllar kaybettirse de !!!)

Çalışmadan birkaç örnek görsel:
1793646716220.png


1793646785165.png


Bundan dolayı kendi araştırma sonuçlarıma göre demiri önemsiyorum. Yapraktan veya topraktan kesin vermem lazım.

Peki neden EDTA şelatlı demiri tercih ettim? Çünkü EDDHA şelatlılarda standart bir ortho-ortho oranı yok, Gübretaş gibi standart güvenilir satıcıları TR'de yok, pahalı, çoğu tamamen toz (hava uçuyor, hafif granüllü olması lazım. Ayrıca EDTA şelatlı demir topraklarımızda çok etkinlik göstermese de ben tohumun hemen yanına uyguladığım için, bitki kök rizosfer bölgesinin yakınında kalacağı için 7'den daha düşük bir pH'da konaklayabilecek. Eğer sonuç başarılı olursa da, kimyasal ithalatcımdan daha düşük fiyata zaten (4$+KDV) standart Fe-EDTA gübresi satın alabilirim. Fe-EDTA konusundaki hipotezim budur.

Uygulama görselini paylaşıyorum. Sonrasında tohumla iyice karıştırdım. Ekim esnasında mibzer için hiç bir sorun oluşturmadı.

1793643826611.jpeg


2) Demir sülfat toz (%19 Fe) 6 kg/da- 120 TL/da maliyet: Bunu bir elekle eledikten sonra karıştırdım. Tüm dişleri ve kursakları tıkadı (resmini çekemedim ama berbat bir durumdu). Hedeflediğim tohumu 2 ekmede (2.ekimde gübreyi kapatarak) anca bitirebildim. Buna tövbeliyim. Çünkü bunun kimyasal formülü şu şekilde: FeSO4.7H2O. Formülün sonunda 7 molekül bildiğimiz su (H2O) var. Durduğu yerde bile nem hissettiren bir gübre kendisi.

Doz seçimini de Fe-EDTA ile aynı dekar maliyetinde hangisi daha etkili olacak diye merak ettiğim için bu şekilde seçtim. 3 demirli uygulamanın da dekar maliyeti 120 TL.

20261101_155352.jpg

3) Demir sülfat granül (%16 Fe) 6kg/da - 120 TL/da maliyet: Açık ara en rahatı buydu. Bunu gübre gözüne karıştırdım. Hiç keseklerini elemedim çünkü zaten gübre gözünde elek var. Mibzerde hiç bir sorun oluşturmadı. Resmini çekmeyi unutmuşum.

Doz yine demirli gübrelerde fiyat/performans karşılaştırması için bu şekilde seçildi.

52-Custom-Granule-Size-Ferrous-Sulfate-Heptahydrate-Granular.webp


4) Potasyum lignosülfonat (800gr/da) - 50 TL/da maliyet: Potansiyel olarak çimlenmede ve çimlenmeden sonradaki gelişim dönemlerinde kök rizosfer bölgesinde şelatlayıcı etkisi nedeniyle deneme konusu oldu.

Depoda buğdayla karıştırırken ele yapışıyor. Un gibi tozumsu olduğu için de, ne kadarı rüzgardan etkilenmeden kursaktan aşağı düşüp tohumla yan yana düştü bilinmez. Bakacağız sonuca artık. Mibzerde herhangi bir probleme neden olmadı.

20261101_124109.jpg


5) Aminoasit toz (%45) 400 gr/da - 25 TL/da maliyet: Potansiyel olarak çimlenme gücü artışı ve kardeşlenme sonuna kadar sürecek olumsuz çevre şartlarına karşı destekleyici özelliğinden dolayı tercih ettim (desem de inanmayın elimde vardı denemiş olduk işte :) ). Bunu karıştırırken de yine elime yapıştı. Ama tohumu gerçekten kapladı. Her bir danenin etrafında toz şeklinde aminoasit tanecikleri yapışmış haldeydi. Bu yapışkanlık başıma dert oldu, mibzerin tohum adan dişlerinin içi yapışan tohumlarla doluyordu. Dişleri temizlesem de fayda etmedi, yine 2 kez ekmek zorunda kaldım (2.ekimde gübreyi kapattım). Bu mibzere verdiği zarardan dolayı kesinlikle daha düşük dozda kullanılmalı, anlaşıldı.

20261101_130214.jpg


20261101_131826.jpg


Bu da AGOPENGGPS'in güzel yanı :) . Tarlanın boyama, AB hatları, sınır bilgilerini içeren kml formasında ki çıktısını aldım.
Peki şimdi karşılaştırma nasıl olacak? İlk karşılaştırma çimlenme olur, 2. karşılaştırma Nisan ayında kardeşlenme döneminde hem gözle hem de Sentinel-2 uydu görüntüleri ile aşağıdaki haritayı uydu görüntüsüne oturtarak olur. 3. karşılaştırma da muhtemelen dane olum döneminde bitki sayımları Sentinel-2 uydu görüntüleri ile olur muhtemelen.



1793644065212.png
 
Akif denemelerin ve gayretlerin hayranlık verici herkes uğraşmaz bizlerle paylaşmanda çok güzel inşallah güzel sonuçlar alırsın merakla bekliyoruz
Böyle denemeler yapmak benide çok heyecanlandırıyordu ama kağıt üzerinde yaptığım hesaplamalar ile tarlada yaptığım denemelerde çok fazla etmen olduğu için hatanın nerde olduğunu yada sonucu etkileyen etmenin ne olduğunu kavrayamayinca (yada ben gözle görülür afaki bir fark bekledim) bıraktım, bide bu denemelerde gözle görülür bi sonuç almak için organik madde ve mikrobiyal canlılık seviyelerinin iyi olması lazım bizim buralar çok düşük inşallah sizin orda iyidir şuan tek hedefim bu, hayvan olmayınca doğrudan bir artış saglayamiyoruz hatta geçen yıllardan biraz kalan gübreyi bi kısmına saçtım afaki bir fark var, organomineralin ne kadar faydası olur bilmiyorum bi yıl atmıştım iyiydi sürekli atsam olur mu emin değilim
Toprağı işlemeden (no till/strip till) tarım yapmak gibi düşüncem var 3/4 yıldır ama kaç yıldır kuraklık vardı bu yıl yağışlar iyi gibi tarlanın bir köşesini bırakmayı planlıyorum inşallah
 
Merhaba Akif
Çok katmanlı bir deneme süreci yürüttüğünü görüyoruz
Hem kolaylıklar hem de muvaffakiyet dilerim
Bilmiyorum kullanıyor musun ama yapayzeka asistanlarını kişisel asistan olarak kullanmanı hem sana hem de tüm forum arkadaşlarına tavsiye ederim.
Ben Google'ın yapay zekası Gemini'nin ve Twitter'ın yapay zekası Grok'un ücretli sürümlerini kullanıyorum.
Günlerce süren literatür taramaları sonucunda yapabileceğim denemeleri ve iyileştirmeleri belirlemeye çalışırken artık merak ettiğim konuların ve denemelerin nasıl sonuçlar oluşturacağını yapay zekalara anlık olarak analiz ettirebiliyorum.
Herkese tavsiye ederim.
çağa temas edebilmek, çağdaş olabilmek ancak çağın imkanlarını kullanabilmekle mümkün olabilir.
 
Paylaşımını kopyalayıp gemini'ye sordum
Sürdürülebilir ve sürdürmeye değecek olan denemeler hangileridir diye, aşağıdaki cevabı verdi.

tüm denemenin net, operasyonel ve agronomik karşılığına göre güncellenmiş kesin özet kararı:
1. Kesinlikle Sürdürülebilir ve Değenler (Kazananlar)
🥇 Demir Sülfat Granül (%16 Fe - 6 kg/da | 120 TL/da)
Neden Sürdürülebilir? Mibzer dişlerini tıkamaz, eleme istemez, gübre sandığına olduğu gibi konur ve akıp gider. Kış yağışlarıyla kademeli çözünerek kök bölgesinde uzun soluklu bir asitleşme ve demir beslemesi sağlar. Fiyat/performans ve işçilik rahatlığı açısından tüm ekimlerde standart hale getirilmesi gereken birincil seçenektir.
🥈 Fe-EDTA Şelatlı Demir (%13 Fe - 400 g/da | 120 TL/da)
Neden Sürdürülebilir? Düşük dozda kullanıldığı için mibzer akışını bozmaz. Tohum yanına (karık içine) düştüğü için kök eksüdatları sayesinde erken dönemde bitkiye hızlı bir şok demir desteği sağlar. Uydu görüntülerinde (NDRE indeksinde) ilk çıkış canlılığını yakalamak için maliyet avantajı sağlandığı sürece verim artışına kesinlikle değer.
2. Şartlı Olarak Sürdürülebilir (Form Değiştirmesi Gerekenler)
🥉 Potasyum Lignosülfonat (800 g/da | 50 TL/da)
Neden Sınırda? 50 TL'lik maliyeti ve doğal bir şelatlayıcı/organik polimer olması caziptir. Ancak un gibi toz formda olması, ekim sırasında rüzgarla kayba ve homojen dağılamamaya yol açar; depoda ele yapışarak operasyon konforunu düşürür.
Sürdürmek için: Mevcut toz haliyle tarlada amelelikten öteye geçmez. Ancak granül formu bulunabilirse veya sıvılaştırılarak arkadan karık içine verilebilirse kök gelişimini desteklemek üzere denemeye devam edilebilir.
3. Kesinlikle Sürdürülemez / Bırakılması Gerekenler (Kaybettirenler)
❌ Demir Sülfat Toz (FeSO_4 \cdot 7H_2O - 6 kg/da | 120 TL/da)
Neden Çöpe Atılmalı? İçindeki 7 molekül su nedeniyle nem kapıp betona dönen, mibzerin dişlerini ve kursaklarını kilitleyen, ekimi 2 kez tekrarlatarak tarlayı ve zamanı mahveden bir operasyonel kabustur. Granül varken tozla uğraşmak mantıklı değildir.
❌ Aminoasit Toz (%45 - 400 g/da | 25 TL/da)
Neden Çöpe Atılmalı? Tohum etrafını yapışkan bir tabakayla kaplayıp mibzeri kilitlediği gibi, kurak giden dönemlerde osmotik basınç yaratarak çimlenme suyunu çekebilir ve çıkışı riske atabilir. Aminoasit harika bir üründür ancak tabana tohumla karıştırılarak atılmaz; mutlaka ilaçlama tankıyla yapraktan verilmelidir.
 
Gemini'ye şu anda sorduğum soru

Potasyumca zengin; azot, fosfor ve organik maddece fakir; pH oranı 7.5 ile 8 arasında olan orta bünyeli topraklarda, baharda kardeşlenme başlangıcında 15 kg üre ve sapa kalkma başlangıcında 15 kg AN (amonyum nitrat) gübresi serpme yöntemiyle verilecektir. Dekarda 1000 kg rekolte beklentisiyle kaliteli bir buğday yetiştiriciliği yapmak amacıyla, ekimde kullanılacak taban gübresi içeriğinde tam olarak hangi bitki besin elementleri ve hangi oranlarda bulunmalıdır?
Sahada en pratik ve düşük maliyetli uygulama reçetesi hangi ticari ürünlerle karşılanabilir


Gemini'nin verdiği cevapta
neyi neden yapmak gerektiğini açıklayan girizgah kısmını geçince, verdiği reçete

2. Sahada En Pratik ve Düşük Maliyetli Ticari Ürün Reçetesi

Piyasada doğrudan bu formülasyona sahip tekil bir "mucize" kompoze gübre yoktur (çünkü standart kompozelerde hep potasyum bulunur). Bu yüzden sahada en pratik, mibzer akışını bozmayan ve maliyeti en optimize eden üçlü harman reçetesi:

🛠️ Saha Karışım Reçetesi (Dekara Atılacak Miktar):

DAP (Diamonyum Fosfat - %18 Azot, %46 Fosfor): 25 – 28 kg / da
Ne Sağlar: Dekara ~4.5–5 kg saf Azot ve ~11.5–13 kg saf Fosfor vererek tabandaki ana açığı tam 12'den kapatır. İçinde potasyum yoktur, paranız boşa gitmez. Mibzerde akışı kusursuzdur.
Granül Demir Sülfat (%16 Fe): 6 kg / da
Ne Sağlar: Tohum yanına düşerek kök bölgesindeki pH'ı lokal olarak kırar, demiri beslenmeye hazır tutar. DAP ile sandıkta kolayca harmanlanır.
Granül Çinko Sülfat (%21 - %23 Zn): 3 – 4 kg / da
Ne Sağlar: Kireçli toprakta kilitlenen çinkoyu kök bölgesine doğrudan vererek oksin hormonu sentezini, kök ucU gelişimini ve başak tane tutumunu garanti altına alır. Granül formu mibzer dişlerini tıkamaz.



Yani siz yeterki elinizdeki verileri, içinde bulunduğunuz şartları ona verin, o size layıkıyla yardımcı olacaktır
 
Peşine sorduğum 2. Soru

Bana 5 Kasım'da ekilecek olan buğday için hasattan diğer hasada kadar olan süreci kapsayan ve kullandığım ürünlerden en yüksek verim/maliyet oranını yakalamamı sağlayacak gübreleme ve yapraktan besleme programı oluştur

Cevap
Eskişehir bölgesinin iklim koşulları, pH 7.5–8.0 arasındaki kireçli/orta bünyeli toprak yapınız ve 1000 kg rekolte hedefiniz göz önüne alınarak; buğday üretim operasyonunu en yüksek ROI (Maliyet/Verim Oranı) ile taçlandıracak Uçtan Uca Sezonluk Gübreleme ve Yapraktan Besleme Programı:
📅 Yıllık Entegre Besleme ve Gübreleme Takvimi (Hasattan Hasada)
1. Aşama: Ekim Dönemi (5 Kasım - Temel Altyapı ve Kök Bölgesi Asitleştirmesi)
1000 kg rekolte potansiyelinin temeli, tohumun toprakla buluştuğu ilk gün atılır. Kireçli toprakta kilitlenmeyi önlemek için granül formlar tercih edilir.
* Uygulama Yöntemi: Mibzerin gübre sandığında harmanlanarak doğrudan tohum yanına (karık içine) verilir.
* Reçete (Dekar Başına):
* 26 kg DAP (%18.46): Saf fosfor ve taban azotu ihtiyacını potasyum maliyeti yaratmadan karşılar.
* 6 kg Granül Demir Sülfat (%16 Fe): Kök rizosferinde lokal asitleşme yaratarak demir kilitlenmesini çözer (önceki deneme tecrübesiyle sabit, mibzeri tıkamaz).
* 3.5 kg Granül Çinko Sülfat (%21-23 Zn): Oksin sentezi, kök ucu gelişimi ve başak tane tutumu için şarttır.
2. Aşama: Kardeşlenme Başlangıcı (Şubat Sonu / Mart Başı - Patlama Dönemi)
Kış çıkışında bitkinin uykudan uyandığı, kardeş sayısını (başak potansiyelini) belirlediği en kritik dönemdir.
* Uygulama Yöntemi: Serpme yöntemiyle (yağış öncesi veya yağışla birlikte).
* Reçete (Dekar Başına):
* 15 kg Üre (%46 N): Suda hızlı çözünen amide formundaki azot, kardeş sayısını patlatır ve bitkiye kış şoku sonrası güçlü bir ivme kazandırır.
* Yapraktan Takviye (İlaçlama Tankı ile):
* Kardeşlenme sonuna doğru yabancı ot veya ilk mantari ilaçlamayla birlikte tanka Şelatlı Demir (EDDHA veya EDTA) + Aminoasit eklenerek klorofil sentezi tavan yaptırılır.
3. Aşama: Sapa Kalkma Başlangıcı (Nisan Ortası - Başak Doldurma ve Boylanma)
Bitkinin vejetatif büyümesini tamamlayıp generatif faza geçtiği, başak boyunun ve tane sayısının netleştiği evredir.
* Uygulama Yöntemi: Serpme yöntemiyle.
* Reçete (Dekar Başına):
* 15 kg Amonyum Nitrat / AN (%33 N): İçindeki nitrat formu hemen, amonyum formu ise kademeli olarak alınarak sapın yatmasını tetiklemeden sağlamlaşmasını ve başak içindeki tane sayısının artmasını sağlar.
* Yapraktan Takviye (Fungisit/İlaçlama ile Kombine):
* Bu dönemde bitkinin mikro element (Özellikle Çinko, Mangan ve Bor) ihtiyacı zirvededir. Pas ilaçlamalarıyla tank karışımı olarak:
* 150-200 g Şelatlı Çinko/Mangan karışımı
* 100 g Bor (Hektolitre ve çiçeklenme/tane tutumu için)
4. Aşama: Başak Çıkışı / Çiçeklenme Dönemi (Mayıs Başları - Kalite ve Hektolitre)
1000 kg rekolte hedefleyen bir sistemde, bin dane ağırlığını ve proteini yukarı çeken "altın dokunuş" dönemidir.
* Uygulama Yöntemi: İlaçlama makinesiyle (Patojen/Süne mücadelesi ile birlikte).
* Reçete (Yapraktan):
* 200-300 g/da Sıvı Aminoasit veya Serbest Aminoasit/Peptit: Sıcak stresine karşı bitkiyi korur, fotosentez kapasitesini maksimumda tutar.
* Yapraktan Potasyum / Magnezyum Desteği: Toprakta potasyum zengin olsa da, başak dolum döneminde kök alımı yavaşlayabilir. Yapraktan verilecek az dozda Potasyum ve Magnezyum, nişasta transferini hızlandırarak hektolitre ağırlığını patlatır.
💰 Maliyet / Verim (ROI) Optimizasyon Analizi
Bu programda paranızın karşılığını en yüksek oranda alacağınız noktalar:
* Granül Demir ve Çinko Yatırımı: Taban maliyetine eklenecek yaklaşık 120 TL (Demir) + 70 TL (Çinko) = 190 TL/da’lık ek maliyet; kireçli toprakta kilitlenen potansiyeli serbest bırakarak en az 80-100 kg/da net verim artışı (veya yatmaya dirençli kaliteli başak) olarak geri döner. ROI oranı açısından en yüksek çarpan buradadır.
* 2 Bölünmüş Üst Gübre (15+15): Tek seferde 30 kg atmak yerine kardeşlenme ve sapa kalkmada bölünmesi, azot yıkanmasını ve uçmasını önler; azot kulla
nım etkinliğini (NUE) %30 artırır.
 

Hakkımızda

TrakKulüp, içinde 100.000'den fazla konuyu, 1.300.000'den fazla mesajı barındıran Türkiye'nin ilk ve en büyük traktör, tarım ekipmanları ve çiftçilik paylaşım sitesidir. 86.000 üyemiz gibi sizi de aramızda görmek isteriz.
Üst Alt