Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, katıldığı bir programında çiftçi ve tüketici sorunlarına karşılık olarak üzerinde çalıştıkları
yeni üretim sistemini anlattı.
"Çiftçi mazeret üretmeyip tarlasına gitti. Avrupa'da birçok ülkede nüfus bizim kadar olmasa da üretim ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle ister istemez bu piyasaya yansıdı. Arkasından Rusya- Ukrayna savaşı geldi
. Buna rağmen Türkiye'de raflarda 'şu yok, bu yok' diyor muyuz? Demiyoruz. Türkiye 23.4 milyon hektar işlenen tarım arazisi varlığı ve artan tarımsal üretimiyle hem 85 milyon vatandaşını hem de sığınmacı ve gelen turistlerin ihtiyacını karşılayacak durumdadır
. Buğdayda hasat başladı. Geçen yıla göre buğdayda fazlamız var. Stratejik ürün, un, yağ, şekerdir.
Türkiye olarak ayçiçeği hariç diğer ürünlerde ihtiyacımızın üzerinde üretim var. Ayçiçeğinde de yüzde 63 düzeyindeyiz. Bu yıl oran artacak. Gelecekle ilgili de sıkıntı olmaması için ilave önlemler alıyoruz"
"Sözleşmeli üretim esnasında bazı sıkıntılar yaşanıyor. Üretimi yapanın da yaptıranın da hukukunu gözetme noktasında bazı davalık olan hususlar var. Hal ve menfaatler korunmazsa yaptırım getireceğiz.
Sigorta zorunluluğu getireceğiz. Sigorta oranı yüzde 20'yi geçmiyor. Aracını sigorta ettiren tarlasını sigorta ettirmiyor.
Gelir garantisi sağlayacağız. Gelir kaybını da karşılayan sigorta poliçesi düzenlenecek. Meclis kapanmadan tasarıyı sunmayı düşüyoruz.
Hayvancılıkta da sigorta zorunlu olacak"
"Türkiye'nin şeker ihtiyacı yoktur. İthalat iznini ihtiyaç olduğu için değil fiyatların yerinde durması adına aldık. Eylül 2021'de hasat edilen şeker pancarından üretim yapıldı. Arada başka şeker pancarı hasadı olmadı.
Arada ürün çıkmadığına göre, niye fiyat arttı? Piyasa kamunun duruşunu istismar etti. Kamu da göstermesi gereken aksiyonu zamanında göstermedi.
Mesela şeker ihracı yapmamalıydık. Türkiye bu ürünlerden elde edeceği ihracatla ihya olacak bir ülke değil. 250 milyar dolar ihracatımız var, bunun içinde tarımın payı 25 milyar dolar.
Geldiğimden itibaren ihracata yasaklar getirdim. Biz önce canı sonra cananı düşüneceğiz. Ben bunu özeleştiri olarak söylüyorum. Önümüzdeki yıllarda böyle bir hadiseyi asla yaşamayacağız, yaşatmayacağız"
"Ben göreve geldiğimde ilk iş bilgi teknolojilerine genel müdür atadım
. Çünkü tarımda dijitalleşmeye ihtiyaç var. Bir uygulama hazırlıyoruz. İsmine karar vermedik, e-tarım olabilir. Siz üreticiyseniz, buraya girdiğinizde, adınızı, soyadınızı, ilinizi, ilçenizi, ada ve parselinizi gireceksiniz. Diyelim ki, Ç
iftçi Kayıt Sistemi'nde kayıtlı 120 dekar araziniz var. Oradaki
ekolojik şartlar ve ne yetiştirebileceğinize dair bilgileri orada göreceksiniz. Sizi yönlendirecek.
Eğer illa arpa yetiştirecekseniz, uygulama size 'acele et, burada başkaları da üretim yapmak istiyor' diyecek. Ülkenin ihtiyacı doğrultusunda
yeterince arpa üretimi kaydı giriliyorsa, uygulama sizi ikinci satıra yönlendirecek. Size tarlanızda üreteceğiniz
başka ürün alternatiflerini söyleyecek. Velev ki,
buraya bilgilerinizi girmediniz. O zaman desteklemelerden yararlanamayacaksınız. Tarlanızda bir ürün yetiştirecekseniz, kayıt olacaksınız diyeceğiz. Uygulamada bu görülecek.
Şayet bir tarla sistemde 1 yıl boş görünürse, kamu otoritesi gelecek 'siz burada bir şey yetiştirmiyorsunuz, tarlanıza bu muhitteki kira bedeli üzerinden kira ödeyip, üretim yaptıracağız' diyecek. Devlet kiralamayacak, taahhüt edecek.
Aracılık rolü dışında bir rolü olmayacak."
"Arazisini vermek istemezse, kullanım hakkı ile mülkiyet hakkını birbirinden ayıracağız. Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ile görüştük. Ne kiralayanın ne arazisi olanın hakkına halel getirmeden yapılacak.
Mülkiyeti elinden almıyorsunuz. Sadece kullanım hakkı alıyorsunuz. Organize Sanayi Bölgeleri'nde de bu yapılıyor. 2.5-3 milyon hektar ekilmeyen arazi var. Türkiye'nin arazi varlığının yüzde 10'una tekabül ediyor"
"Nakdi değil ayni desteklemeye geçeceğiz. Mesela, arpa yetiştireceksiniz.
Gideriniz nedir? Varsa tarla kirası, tohum, gübre, ilaç, mazot, hasat giderleri, sulama maliyeti… Bu maliyeti toplarsınız, ürünün üretim miktarı da bellidir. Bir kilo
arpanın sizi mutlu edecek fiyatı diyelim ki, 6.5 TL. Ürünü pazara götürüp satmak istediğinizde alıcı size 7 TL verdiyse sizin devletten destek talep etmenize gerek yok. Am
a 6.5 TL beklerken 6 TL'ye satarsanız o zaman bakanlık olarak ne dememiz gerekiyor? 'Ey üretici, sen tasa etme, 50 kuruşluk farkı ben sana öderim.' Biz de fark ödemesi yapacağız"
"Eğer 'Üretim yapacağım ama mazot-gübre alacak ekonomik gücüm yok' diyorsa çiftçimiz; Size diyeceğiz ki, tarlanızda üretim miktarı aşağı yukarı bellidir. Bunun için 2 bin litre mazot, 3 ton gübreye mi ihtiyacınız var? Ben size bunu ayni olarak vereceğim. Siz ürün hasadından sonra ister piyasaya sattınız, ister TMO'ya…
O dönemde size ayni olarak bu kadar mazot-gübre verdik diyerek bunun parasını isteyeceğiz. Üretici devlete ürünü sattıysa alacaktan mahsuplaşacağız. Böylece üreticinin bu girdilerin fiyatıyla ilgilenmesi durumu olmayacak. Bizim kurtuluşumuz tarımdaysa, tarımın kurtuluşu da kırsalda…
2023'te ne ürettiğini, nasıl üretildiğini bilen, kendi önceliklerini belirlemiş bir ülke olacağız"
"Ne sayı ne de varlık yönünden,
kurbanlık sorunumuz yok. Hayvansal üretimde de
en önemli girdi yem. Maliyetin neredeyse yüzde 65-70'i… Bu konuda da aynı bitkisel üretimde olduğu gibi üreticiye
'sen yemi dert etme, al kullan, etini, sütünü üret, onları satınca mahsuplaşacağız' diyeceğiz. Yani üreticiye ayni destek olarak yemi vereceğiz" dedi.
%90 hibeli kanola tohum desteğine ÇKS belgesi olan ve belgesinde sulu arazi varlığı beyan edilen üreticiler baskenttarim.ankara.bel.tr sitesinden başvuru yapılabilecek.
Aşağıdaki tabloları dikkate aldığınızda sene sonunda hayvancılık sektörü için beklentiniz nedir?
