Son 50 yılın en sıcak ekim ayı yaşandı
- Çiftçi Muhabbetleri
- 0 Cevaplar
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, geçen ay Türkiye'de son 50 yılın en sıcak ekim ayının yaşadığını belirledi.
Lüleburgaz # 06 Kasım 2020 Cuma 06:14
AA muhabirinin, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan aylık iklim analizinden yaptığı derlemeye göre, uzun yılların ekim sıcaklık ortalaması 15,2 derece iken, geçen ay 18,4 derece olarak kaydedildi.
Böylece, Ekim 2020 dönemi ortalama sıcaklıkları, iklim normallerinden 3,2 derece daha yüksek gerçekleşti. Bu veri, 50 yıllık dönemde en sıcak ekim ayı olarak kayıtlarda yerini aldı.
Ayrıca, 33 merkezde de yeni ekstrem sıcaklık rekorları görüldü.
Ekimde en düşük sıcaklık eksi 4,6 dereceyle Erzurum'da, en yüksek sıcaklık ise 39,5 dereceyle Aydın'da tespit edildi.
Türkiye'de 1971'den beri daha önceki en yüksek ortalama ekim ayı sıcaklığı 2015'te yaşanmış, bu yılı sırasıyla 1994, 2017, 2010, 2012, 2018, 2001, 1996 ve 2011 takip etmişti. En sıcak ekim ayları sıralamasında daha çok 2000'li yıllar öne çıktı.
BU YIL EN SICAK YILLARDAN BİRİ OLABİLİR
Bu yılın genelinde de ortalama sıcaklıklar nisan hariç mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşti. Böylece 2020, en sıcak yıllardan biri olmaya aday haline geldi.
Bu yıl aylara göre sıcaklık ortalaması, ocakta 3,3, şubatta 4,9, martta 9,5, nisanda 12,1, mayısta 17,6, haziranda 21,7, temmuzda 25,9, ağustosta 25,2, eylülde 23,9 ve ekimde 18,4 derece oldu.
Veriler kıyaslandığında, ocak ayı sıcaklığı uzun yıllar ortalamasının 0,6, şubat 1,5, mart 2,4, mayıs 0,9, haziran 0,4, temmuz 1,4, ağustos 0,7, eylül 3,4, ekim 3,2 derece üzerinde gerçekleşti. Nisan ayı ise uzun yıllar ortalamalarıyla aynı sıcaklık değerinde kaldı.
Ekim ayı içinde özellikle ülkenin doğu bölgelerini etkileyen sıcak hava dalgası tespit edildi. Bu dalga, 88 merkezde ekim ayının 19'uncu günü başlayarak kasımın 2'nci günü bitti. Sıcak hava dalgası, 5-14 gün sürdü.
Ekim ayının mevsim normalleri üzerinde sıcak geçmesi nedeniyle ülke genelinde soğutma ihtiyaçlarında da artış oldu.
AA
Lüleburgaz # 06 Kasım 2020 Cuma 06:14
AA muhabirinin, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan aylık iklim analizinden yaptığı derlemeye göre, uzun yılların ekim sıcaklık ortalaması 15,2 derece iken, geçen ay 18,4 derece olarak kaydedildi.
Böylece, Ekim 2020 dönemi ortalama sıcaklıkları, iklim normallerinden 3,2 derece daha yüksek gerçekleşti. Bu veri, 50 yıllık dönemde en sıcak ekim ayı olarak kayıtlarda yerini aldı.
Ayrıca, 33 merkezde de yeni ekstrem sıcaklık rekorları görüldü.
Ekimde en düşük sıcaklık eksi 4,6 dereceyle Erzurum'da, en yüksek sıcaklık ise 39,5 dereceyle Aydın'da tespit edildi.
Türkiye'de 1971'den beri daha önceki en yüksek ortalama ekim ayı sıcaklığı 2015'te yaşanmış, bu yılı sırasıyla 1994, 2017, 2010, 2012, 2018, 2001, 1996 ve 2011 takip etmişti. En sıcak ekim ayları sıralamasında daha çok 2000'li yıllar öne çıktı.
BU YIL EN SICAK YILLARDAN BİRİ OLABİLİR
Bu yılın genelinde de ortalama sıcaklıklar nisan hariç mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşti. Böylece 2020, en sıcak yıllardan biri olmaya aday haline geldi.
Bu yıl aylara göre sıcaklık ortalaması, ocakta 3,3, şubatta 4,9, martta 9,5, nisanda 12,1, mayısta 17,6, haziranda 21,7, temmuzda 25,9, ağustosta 25,2, eylülde 23,9 ve ekimde 18,4 derece oldu.
Veriler kıyaslandığında, ocak ayı sıcaklığı uzun yıllar ortalamasının 0,6, şubat 1,5, mart 2,4, mayıs 0,9, haziran 0,4, temmuz 1,4, ağustos 0,7, eylül 3,4, ekim 3,2 derece üzerinde gerçekleşti. Nisan ayı ise uzun yıllar ortalamalarıyla aynı sıcaklık değerinde kaldı.
Ekim ayı içinde özellikle ülkenin doğu bölgelerini etkileyen sıcak hava dalgası tespit edildi. Bu dalga, 88 merkezde ekim ayının 19'uncu günü başlayarak kasımın 2'nci günü bitti. Sıcak hava dalgası, 5-14 gün sürdü.
Ekim ayının mevsim normalleri üzerinde sıcak geçmesi nedeniyle ülke genelinde soğutma ihtiyaçlarında da artış oldu.
AA
MERCİMEKTE EKİM ZAMANI İTHALAT VERGİSİ DÜŞÜRÜLDÜ, ÇİFTÇİ ENDİŞELİ
- Tarım ve Hayvancılık Haberleri
- 0 Cevaplar
Mercimekte yapılan vergi indiriminin yanı sıra, Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 3 gümrük vergisi ve ton başına 100 Euro Toplu Konut Fonu kesintisi 1 Temmuz 2021 tarihine kadar sıfırlandı.
Yazar
Ali Ekber Yıldırım
-
8:00 | 06 Kasım 2020
Ayçiçeğinde gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu kesintisi sıfırlandı
Resmi Gazete’de 5 Kasım 2020’de yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile mercimek ve ayçiçeğinde ithalat kolaylaştırıldı. Mercimekte gümrük vergisi yüzde 19,3’ten yüzde 9’a düşürüldü. Yağlık ayçiçeği tohumunda ise yüzde 3 gümrük vergisi ve ton başına alınan 100 Euro toplu konut fonu 1 Temmuz 2021 tarihine kadar sıfırlandı.
Her iki üründe de iç piyasada artan fiyatların düşürülmesi, gıda enflasyonunun aşağı çekilmesi amacıyla bu kararın alındığı ifade ediliyor. Ancak, özellikle mercimekte çiftçinin ekim yaptığı bu günlerde ithalat vergisinin düşürülmesi çiftçiyi endişelendirdi. Bir çok üretici artan fiyatları da dikkate alarak daha fazla ekim yapmaya çalışırken, ithalat vergisinin düşürülmesi kafalarda soru işareti yarattı. Üreticiler, ithalatın devam etmesi durumunda 2021 ürününün bundan olumsuz etkileneceğini fiyatların düşeceğini ve gelecek sezon mercimekten zarar edeceklerini düşünüyor.
Hindistan’ın vergi indirimi dünya fiyatını artırdı
Dünyada yıllık ortalama 6.2 ile 6.4 milyon ton kırmızı mercimek üretimi yapılıyor. Bunun da yarısını Kanada gerçekleştiriyor. Bu nedenle dünya kırmızı mercimek ticaretini Kanada yönlendiriyor.
Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Özdemir, kırmızı mercimek fiyatındaki artışın nedenlerini şöyle değerlendirdi: “En büyük alıcı konumundaki Hindistan, geçtiğimiz Ağustos ayında 31 Ekim 2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere kırmızı mercimek ithalatında gümrük vergilerini yüzde 33’ten yüzde 11’e düşürdü. Ancak geçtiğimiz günlerde yeni bir kararla bu indirimi 31 Aralık 2020 tarihine kadar uzattı. Bu karar mercimek talebini ve Hindistan’ın ithalatını artırınca fiyatlar yükselmeye başladı. Kanada mercimeğinin kabuklu olarak tonu son iki ayda 400 dolardan, 600-650 dolara kadar çıktı. Kazakistan’da ise kabuklu kırmızı mercimeğin fiyatı ton başına 570-580 dolar.
Türkiye’de Mayıs ayı sonunda kabuklu olarak kırmızı mercimek fiyatı ton başına 4 bin 250 liraydı, bugün 6 bin 700 lira civarında. Bu fiyat artışından dolayı gümrük vergisinin düşürüldüğünü tahmin ediliyor. Ancak, biraz daha sabredilseydi ve üretici ekimi tamamladıktan sonra bu karar alınsa daha iyi olurdu.”
Mercimek üretimi azalıyor ithalat artıyor
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Türkiye’nin 2017 yılında kırmızı mercimek üretimi 400 bin ton iken, 2020’de 321 bin tona geriledi. Üreticiler 321 bin tonun iyimser bir rakam olduğunu üretimin 300 bin tonun altında olduğunu iddia ediyor. Üretim azalırken ithalat artıyor. Türkiye, 2019 yılında yaklaşık 240 bin ton mercimek ithalatı gerçekleştirirken, 2020 yılının sadece ilk 8 aylık döneminde 372 bin ton ithalat yaptı. İthalatın yüzde 60’ı Kanada’dan, yüzde 30’u Kazakistan’dan yapılıyor.
Türkiye, aynı zamanda mercimek ihracatı da yapıyor. Kanada’dan, Kazakistan’dan aldığı mercimeği işleyerek bir bölümünü iç piyasada tüketirken bir bölümünü de paketleyerek Irak, Sudan, Mısır gibi ülkelere ihraç ediyor. Yıllık ihracat miktarı ortalama 250 bin ton.
Ayçiçeğinde vergi sıfırlandı
Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 3 gümrük vergisi ve ton başına 100 Euro toplu konut fonu kesintisi 1 Temmuz 2021 tarihine kadar sıfırlandı. Geçmiş dönemlerde de olduğu gibi, Türkiye, vergi indirimi yaptığında ihracatçı ülkeler aynı oranda fiyatı artırıyor. Rusya, Bulgaristan, Ukrayna’daki ayçiçeği tohumu satıcıları, Türkiye piyasasını yakından izliyor. Yapılan vergi indirimini anında fiyatlarına yansıtıyorlar. Türkiye vazgeçtiği vergiyi bu ülkelerin çiftçisinin cebine koymuş oluyor. Ayrıca vergi indirimini önceden haber alarak bağlantı yapanlar da bu işten para kazanıyor. Vergi indiriminin Türkiye’deki üreticiye zararı olduğu gibi tüketiciye de yararı değil zararı oluyor. Devletin kasasına girecek vergi yurtdışındaki üreticilerin cebine giriyor. Bu nedenle çözüm vergi indiriminde değil, üretimi artırmaktır.
İpsala Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Girgin, Türkiye’nin ithalata vereceği kaynağın daha az bir bölümü ile sulama yatırımlarını tamamlayarak ayçiçeğinde üretimi, verimi artırarak soruna çözüm bulabileceğini söylüyor.
Fiyat artışı durdurulamıyor
Mercimekte olduğu gibi ayçiçeğinde de dışa bağımlı olan Türkiye, fiyat artışlarını durduramıyor. Üretimin yetersiz olması, dışa bağımlılık, dövizdeki artışa bağlı olarak ayçiçeği tohumu ve ham yağ fiyatları her geçen gün artıyor. Tüketici de daha pahalıya yağ tüketmek zorunda kalıyor. Ayrıca hayvan yeminde kullanılan ayçiçeği küspe fiyatları da hızla artıyor.
Sezon başında tonu 380 dolardan ithal edilen ayçiçeği tohumu bugünlerde 560 dolara kadar çıktı. Vergi indirimi yapıldıktan sonra, Türkiye’ye bu ürünü satanların indirim oranı kadar fiyatı artırmaları ile ayçiçeği tohumunun ton başına 600 doların üzerine çıkması bekleniyor. Yerli üretim ayçiçeği ise, sezon başında tonu 2 bin 800 liradan alınırken daha sonra hızlı artışlarla 4 bin lirayı aştı.
Faturayı tüketici ödüyor
İthalatın ve dışa bağımlılığın faturasını tüketici ödüyor. Artan fiyatlar nedeniyle tüketici her geçen gün daha pahalıya mercimek ve ayçiçek yağı almak zorunda kalıyor. Marketlerde 5 litrelik pet şişede ayçiçek yağı 55-60 liradan, kutu tenekelerde ise 60-70 liradan tüketiciye satılıyor. Kırmızı mercimek fiyatı ise 12-13 liradan tüketiciye satılıyor.
Yazar
Ali Ekber Yıldırım
-
8:00 | 06 Kasım 2020
Resmi Gazete’de 5 Kasım 2020’de yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile mercimek ve ayçiçeğinde ithalat kolaylaştırıldı. Mercimekte gümrük vergisi yüzde 19,3’ten yüzde 9’a düşürüldü. Yağlık ayçiçeği tohumunda ise yüzde 3 gümrük vergisi ve ton başına alınan 100 Euro toplu konut fonu 1 Temmuz 2021 tarihine kadar sıfırlandı.
Her iki üründe de iç piyasada artan fiyatların düşürülmesi, gıda enflasyonunun aşağı çekilmesi amacıyla bu kararın alındığı ifade ediliyor. Ancak, özellikle mercimekte çiftçinin ekim yaptığı bu günlerde ithalat vergisinin düşürülmesi çiftçiyi endişelendirdi. Bir çok üretici artan fiyatları da dikkate alarak daha fazla ekim yapmaya çalışırken, ithalat vergisinin düşürülmesi kafalarda soru işareti yarattı. Üreticiler, ithalatın devam etmesi durumunda 2021 ürününün bundan olumsuz etkileneceğini fiyatların düşeceğini ve gelecek sezon mercimekten zarar edeceklerini düşünüyor.
Hindistan’ın vergi indirimi dünya fiyatını artırdı
Dünyada yıllık ortalama 6.2 ile 6.4 milyon ton kırmızı mercimek üretimi yapılıyor. Bunun da yarısını Kanada gerçekleştiriyor. Bu nedenle dünya kırmızı mercimek ticaretini Kanada yönlendiriyor.
Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Özdemir, kırmızı mercimek fiyatındaki artışın nedenlerini şöyle değerlendirdi: “En büyük alıcı konumundaki Hindistan, geçtiğimiz Ağustos ayında 31 Ekim 2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere kırmızı mercimek ithalatında gümrük vergilerini yüzde 33’ten yüzde 11’e düşürdü. Ancak geçtiğimiz günlerde yeni bir kararla bu indirimi 31 Aralık 2020 tarihine kadar uzattı. Bu karar mercimek talebini ve Hindistan’ın ithalatını artırınca fiyatlar yükselmeye başladı. Kanada mercimeğinin kabuklu olarak tonu son iki ayda 400 dolardan, 600-650 dolara kadar çıktı. Kazakistan’da ise kabuklu kırmızı mercimeğin fiyatı ton başına 570-580 dolar.
Türkiye’de Mayıs ayı sonunda kabuklu olarak kırmızı mercimek fiyatı ton başına 4 bin 250 liraydı, bugün 6 bin 700 lira civarında. Bu fiyat artışından dolayı gümrük vergisinin düşürüldüğünü tahmin ediliyor. Ancak, biraz daha sabredilseydi ve üretici ekimi tamamladıktan sonra bu karar alınsa daha iyi olurdu.”
Mercimek üretimi azalıyor ithalat artıyor
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Türkiye’nin 2017 yılında kırmızı mercimek üretimi 400 bin ton iken, 2020’de 321 bin tona geriledi. Üreticiler 321 bin tonun iyimser bir rakam olduğunu üretimin 300 bin tonun altında olduğunu iddia ediyor. Üretim azalırken ithalat artıyor. Türkiye, 2019 yılında yaklaşık 240 bin ton mercimek ithalatı gerçekleştirirken, 2020 yılının sadece ilk 8 aylık döneminde 372 bin ton ithalat yaptı. İthalatın yüzde 60’ı Kanada’dan, yüzde 30’u Kazakistan’dan yapılıyor.
Türkiye, aynı zamanda mercimek ihracatı da yapıyor. Kanada’dan, Kazakistan’dan aldığı mercimeği işleyerek bir bölümünü iç piyasada tüketirken bir bölümünü de paketleyerek Irak, Sudan, Mısır gibi ülkelere ihraç ediyor. Yıllık ihracat miktarı ortalama 250 bin ton.
Ayçiçeğinde vergi sıfırlandı
Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 3 gümrük vergisi ve ton başına 100 Euro toplu konut fonu kesintisi 1 Temmuz 2021 tarihine kadar sıfırlandı. Geçmiş dönemlerde de olduğu gibi, Türkiye, vergi indirimi yaptığında ihracatçı ülkeler aynı oranda fiyatı artırıyor. Rusya, Bulgaristan, Ukrayna’daki ayçiçeği tohumu satıcıları, Türkiye piyasasını yakından izliyor. Yapılan vergi indirimini anında fiyatlarına yansıtıyorlar. Türkiye vazgeçtiği vergiyi bu ülkelerin çiftçisinin cebine koymuş oluyor. Ayrıca vergi indirimini önceden haber alarak bağlantı yapanlar da bu işten para kazanıyor. Vergi indiriminin Türkiye’deki üreticiye zararı olduğu gibi tüketiciye de yararı değil zararı oluyor. Devletin kasasına girecek vergi yurtdışındaki üreticilerin cebine giriyor. Bu nedenle çözüm vergi indiriminde değil, üretimi artırmaktır.
İpsala Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Girgin, Türkiye’nin ithalata vereceği kaynağın daha az bir bölümü ile sulama yatırımlarını tamamlayarak ayçiçeğinde üretimi, verimi artırarak soruna çözüm bulabileceğini söylüyor.
Fiyat artışı durdurulamıyor
Mercimekte olduğu gibi ayçiçeğinde de dışa bağımlı olan Türkiye, fiyat artışlarını durduramıyor. Üretimin yetersiz olması, dışa bağımlılık, dövizdeki artışa bağlı olarak ayçiçeği tohumu ve ham yağ fiyatları her geçen gün artıyor. Tüketici de daha pahalıya yağ tüketmek zorunda kalıyor. Ayrıca hayvan yeminde kullanılan ayçiçeği küspe fiyatları da hızla artıyor.
Sezon başında tonu 380 dolardan ithal edilen ayçiçeği tohumu bugünlerde 560 dolara kadar çıktı. Vergi indirimi yapıldıktan sonra, Türkiye’ye bu ürünü satanların indirim oranı kadar fiyatı artırmaları ile ayçiçeği tohumunun ton başına 600 doların üzerine çıkması bekleniyor. Yerli üretim ayçiçeği ise, sezon başında tonu 2 bin 800 liradan alınırken daha sonra hızlı artışlarla 4 bin lirayı aştı.
Faturayı tüketici ödüyor
İthalatın ve dışa bağımlılığın faturasını tüketici ödüyor. Artan fiyatlar nedeniyle tüketici her geçen gün daha pahalıya mercimek ve ayçiçek yağı almak zorunda kalıyor. Marketlerde 5 litrelik pet şişede ayçiçek yağı 55-60 liradan, kutu tenekelerde ise 60-70 liradan tüketiciye satılıyor. Kırmızı mercimek fiyatı ise 12-13 liradan tüketiciye satılıyor.
Buğday, arpa ve mısırdan sonra ayçiçeği tohumu ithalatında da gümrük vergisi sıfırlandı
Arz açığı sebebiyle ayçiçeği yağı fiyatlarında yaşanan yükselişin ardından, ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu 30 Haziran 21 tarihine kadar sıfırlandı.
- Tarım
- 05 Kasım 2020 Perşembe 19:13
- 586
Ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu 30 Haziran 21 tarihine kadar sıfırlandı. Resmi Gazete’de yayınlanan İthalat Rejimi Kararına Ek Karar uyarınca,
ÇİĞ SÜT FİYATI ARTMAYINCA ENFLASYON DÜŞTÜ MÜ?
- Tarım ve Hayvancılık Haberleri
- 13 Cevaplar
Tarımın kronikleşen sorunlarına çözüm üretilmediği için günübirlik ve fiyatı düşürmeye yönelik ithalat politikaları gıda enflasyonunun düşürülmesi bir yana daha da artmasına neden oluyor.
Yazar
Ali Ekber Yıldırım
-
7:18 | 04 Kasım 2020
Tarımın sorunları çözülmeden gıda enflasyonu düşürülemez
Yıllardır tarlaya, çiftliğe, seraya, bağ, bahçeye gidiyoruz. Üretene soruyoruz. “Girdiler çok pahalı, para kazanamıyorum” diye feryat ediyor.
Pazara, manava, markete gidiyoruz. Tüketicilere fiyatlar nasıl diye soruyoruz; “Her şey ateş pahası. Çok pahalı. Para yetiştiremiyoruz” diye yine feryatlar yükseliyor.
Üreticideki fiyatı bilen, yakından izleyen bizim gibi tüketiciler için alışveriş yapmak gerçekten çok zor. Üreticiden alınan fiyatı biliyoruz. Para ödeyerek aldığımız ürünlerin fiyatı arasında uçurumlar var. Ödediğiniz paranın, üretenin cebine girmediğini bilmek çok üzücü.
Türkiye İstatistik Kurumu, Ekim ayı enflasyon verilerini açıkladı. Yine en dikkat çekici olanı yüksek gıda fiyatları. Üstelik açıklanan gıda fiyatlarının çarşı pazardaki fiyatlarla ilgisi yok. Çarşı pazarda fiyatlar çok daha yüksek.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıklamasına göre, Tüketici Fiyat Endeksi(TÜFE), Ekim 2020’de bir önceki aya göre yüzde 2.13 oranında arttı. Bu oran, bazı ülkelerinde yıllık enflasyonu ile aynı.
Tüketici Fiyat Endeksi bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 10.64, bir önceki yılın Ekim ayına göre yüzde 11.89 ve 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 11.74 oranında artış kaydetti.
Gıda enflasyonu yüzde 16.51
Açıklanan enflasyon verilerine bakıldığında hem aylık hem de yıllık bazda gıda fiyatlarındaki artış genel enflasyonun üzerinde. Endekste yer alan gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık artış hızı yüzde 3.03 oldu. Yıllık bazda ise gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyat hızında yüzde 16.51 artış kaydedildi.
Daha önce de dile getirdiğimiz gibi tarla üretimi azaldıkça özellikle kış aylarına doğru yaş meyve ve sebze fiyatlarında artış olacak. Bunun ilk sinyalleri geldi. Ekim ayında yaş sebze ve meyve fiyatlarındaki artış hızı yüzde 7.54 olurken, yıllık bazda yüzde 20’yi aşarak 20.76 olarak gerçekleşti.
Gıdada zam şampiyonu kabak
Ekim ayında fiyatı en çok artan 20 üründen yarısı gıda ürünü. Fiyatı en çok artan gıda ürünü ise yüzde 26.34 ile kabak oldu. İkinci sırada yüzde 22.31 ile salatalık yer alırken, diğer gıda ürünleri ve fiyat artışları ise şöyle: Kavunda yüzde 19.68, yumurtada yüzde 16.74, kuru soğanda yüzde 16.24, taze fasulyede yüzde 16.05 oranında arttı.
Artan ayçiçeği ve mısır fiyatlarına bağlı olarak Ekim ayında ayçiçek yağı ve mısır özü yağında da fiyatlar yükselerek fiyatı en çok artan ürünler arasında yer aldı. Ayçiçek yağında fiyat artışı Ekim’de yüzde 11.39 olurken, mısırözü yağında yüzde 8.92 oldu.
Fiyatı en çok artan ürünler listesindeki sivri biberde yüzde 8.24, nohutta yüzde 7.58 ve patateste de 6.49 oranında artış kaydedildi.
Limon fiyatı en çok düşen ürün oldu
Tüketici Fiyat Endeksi’nde Ekim 2020’de fiyatı en çok düşen ürünler arasında ise ilk sırada gıda ürünleri yer alması dikkat çekti. Fiyatı en çok düşen gıda ürünlerinde ilk sırada yüzde 30.94 ile limon oldu. Fiyatı en çok düşen ürünlerden patlıcanda yüzde 13.18, elmada yüzde 12.49, havuçta yüzde 8.08, Antep fıstığında yüzde 3.49, dere otunda yüzde 3.87, yer fıstığında yüzde 2.61 gerileme oldu.
Ekim’de muz fiyatlarında yüzde 1.48, rokada yüzde 1.38 hazır sütlü tatlılarda yüzde 1.13 düşüş olurken, dana etinde de yüzde 0.99 oranında gerileme yaşandı. Kraker yüzde 0.16 ve kesme şeker ise yüzde 0.15 fiyat düşüşü ile fiyatı en çok düşen 20 ürün grubunda yer aldı.
Tarımın sorunları çözülmeden gıda fiyatları düşmez
Son yıllarda enflasyonla mücadele, büyük oranda gıda enflasyonu odaklı olarak yürütülüyor. Uygulanan tarım politikaları gıda enflasyonunu düşürmeye yönelik kurgulanıyor ve uygulanıyor. Fiyatı artan hemen her ürün ithal edilerek fiyatlar kontrol altında tutulmaya çalışılıyor. Ancak, her ay açıklanan enflasyon verileri gösteriyor ki, enflasyonla mücadelede programında bir başarıdan söz etmek mümkün değil. Tarımın sorunlarını çözmeden gıda enflasyonunu düşürmek mümkün görülmüyor.
Tarımın kronikleşen sorunlarına çözüm üretilmediği için günübirlik ve fiyatı düşürmeye yönelik politikalar gıda enflasyonunun düşürülmesi bir yana daha da artmasına neden oluyor. Üreticinin yüksek girdi fiyatları ile üretim yapması devam ediyor. Türkiye’nin büyük oranda dışa bağımlı olduğu girdi fiyatları dövizdeki artışa bağlı olarak her geçen gün artarken üreticinin ürettiği ürünün fiyatı aynı oranda artmıyor. Bu nedenle üretici para kazanamadığı için üretimden vazgeçiyor veya her sene farklı bir ürüne yöneliyor. Üretici üretim yapmadığında bu kez arz azalıyor ve fiyatlar yükseliyor. Fiyatlar yükselince ithalat yapılıyor. İthalat üreticiyi üretimden daha çok uzaklaştırıyor. Bu ithalat sarmalından kurtulmadan tarımsal üretimi artırmak ve gıda enflasyonunu önlemek olanaksız görünüyor.
Çiğ süte zam yapmadınız, enflasyon düştü mü?
En somut örneğini çiğ sütte yaşıyoruz. Yaklaşık 1 yıldır çiğ süt fiyatı sabit tutuluyor. Gıda Komitesi tarafından belirlenen ve Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan litre başına 1 lira 30 kuruşluk çiğ süt fiyatı 15 Kasım 2019’dan bu yana aynı. Çiftçinin ürettiği çiğ süte zam yapılmıyor. Ama yem başta olmak üzere bir çok girdinin fiyatı yüzde 60’tan daha fazla arttı. Tabloda da görüleceği gibi yem fiyatları adeta çıldırdı. Her hafta zamlanıyor. Son 1 yılda çoğu ithal edilen yem hammaddelerinde fiyat artışı ortalama yüzde 77 oldu. Aynı dönemde süt yeminde yüzde 63, besi yeminde yüzde 60 artış oldu. Çiğ süt fiyatındaki artış (0)sıfır. Üretici para kazanamadığı için süt ineklerini kestiriyor. Gıda Komitesi’nin geçen ay yapılan son toplantısında “enflasyonu artırır” gerekçesi ile çiğ süt fiyatının yıl sonuna kadar artırılmaması kararlaştırıldı. Peki enflasyon düştü mü? Elbette düşmedi. Ama süt inekleri kesilince hayvan varlığı azalacak ve yine ithalat yapılacak. İthalatla enflasyon kısa süreliğine düşse de orta ve uzun vadede enflasyonun önemli nedenlerinden birisidir.
Kaynak: Türkiye Yem Sanayicileri Birliği
Özetle, ithalata dayalı tarım politikasının, enflasyonla mücadele programının başarısız olduğu her ay açıklanan enflasyon verileri ile görülüyor. Artık bu yanlıştan geri dönülmeli. Tarımsal potansiyelimizi, zenginliğimizi üretime dönüştürecek politikalara dönülmeli. Üretim odaklı, üreticinin kazanacağı, tüketicinin kazıklanmayacağı bir politika ile gıda enflasyonu önlenebilir.
Yazar
Ali Ekber Yıldırım
-
7:18 | 04 Kasım 2020
Yıllardır tarlaya, çiftliğe, seraya, bağ, bahçeye gidiyoruz. Üretene soruyoruz. “Girdiler çok pahalı, para kazanamıyorum” diye feryat ediyor.
Pazara, manava, markete gidiyoruz. Tüketicilere fiyatlar nasıl diye soruyoruz; “Her şey ateş pahası. Çok pahalı. Para yetiştiremiyoruz” diye yine feryatlar yükseliyor.
Üreticideki fiyatı bilen, yakından izleyen bizim gibi tüketiciler için alışveriş yapmak gerçekten çok zor. Üreticiden alınan fiyatı biliyoruz. Para ödeyerek aldığımız ürünlerin fiyatı arasında uçurumlar var. Ödediğiniz paranın, üretenin cebine girmediğini bilmek çok üzücü.
Türkiye İstatistik Kurumu, Ekim ayı enflasyon verilerini açıkladı. Yine en dikkat çekici olanı yüksek gıda fiyatları. Üstelik açıklanan gıda fiyatlarının çarşı pazardaki fiyatlarla ilgisi yok. Çarşı pazarda fiyatlar çok daha yüksek.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıklamasına göre, Tüketici Fiyat Endeksi(TÜFE), Ekim 2020’de bir önceki aya göre yüzde 2.13 oranında arttı. Bu oran, bazı ülkelerinde yıllık enflasyonu ile aynı.
Tüketici Fiyat Endeksi bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 10.64, bir önceki yılın Ekim ayına göre yüzde 11.89 ve 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 11.74 oranında artış kaydetti.
Gıda enflasyonu yüzde 16.51
Açıklanan enflasyon verilerine bakıldığında hem aylık hem de yıllık bazda gıda fiyatlarındaki artış genel enflasyonun üzerinde. Endekste yer alan gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık artış hızı yüzde 3.03 oldu. Yıllık bazda ise gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyat hızında yüzde 16.51 artış kaydedildi.
Daha önce de dile getirdiğimiz gibi tarla üretimi azaldıkça özellikle kış aylarına doğru yaş meyve ve sebze fiyatlarında artış olacak. Bunun ilk sinyalleri geldi. Ekim ayında yaş sebze ve meyve fiyatlarındaki artış hızı yüzde 7.54 olurken, yıllık bazda yüzde 20’yi aşarak 20.76 olarak gerçekleşti.
Gıdada zam şampiyonu kabak
Ekim ayında fiyatı en çok artan 20 üründen yarısı gıda ürünü. Fiyatı en çok artan gıda ürünü ise yüzde 26.34 ile kabak oldu. İkinci sırada yüzde 22.31 ile salatalık yer alırken, diğer gıda ürünleri ve fiyat artışları ise şöyle: Kavunda yüzde 19.68, yumurtada yüzde 16.74, kuru soğanda yüzde 16.24, taze fasulyede yüzde 16.05 oranında arttı.
Artan ayçiçeği ve mısır fiyatlarına bağlı olarak Ekim ayında ayçiçek yağı ve mısır özü yağında da fiyatlar yükselerek fiyatı en çok artan ürünler arasında yer aldı. Ayçiçek yağında fiyat artışı Ekim’de yüzde 11.39 olurken, mısırözü yağında yüzde 8.92 oldu.
Fiyatı en çok artan ürünler listesindeki sivri biberde yüzde 8.24, nohutta yüzde 7.58 ve patateste de 6.49 oranında artış kaydedildi.
Limon fiyatı en çok düşen ürün oldu
Tüketici Fiyat Endeksi’nde Ekim 2020’de fiyatı en çok düşen ürünler arasında ise ilk sırada gıda ürünleri yer alması dikkat çekti. Fiyatı en çok düşen gıda ürünlerinde ilk sırada yüzde 30.94 ile limon oldu. Fiyatı en çok düşen ürünlerden patlıcanda yüzde 13.18, elmada yüzde 12.49, havuçta yüzde 8.08, Antep fıstığında yüzde 3.49, dere otunda yüzde 3.87, yer fıstığında yüzde 2.61 gerileme oldu.
Ekim’de muz fiyatlarında yüzde 1.48, rokada yüzde 1.38 hazır sütlü tatlılarda yüzde 1.13 düşüş olurken, dana etinde de yüzde 0.99 oranında gerileme yaşandı. Kraker yüzde 0.16 ve kesme şeker ise yüzde 0.15 fiyat düşüşü ile fiyatı en çok düşen 20 ürün grubunda yer aldı.
Tarımın sorunları çözülmeden gıda fiyatları düşmez
Son yıllarda enflasyonla mücadele, büyük oranda gıda enflasyonu odaklı olarak yürütülüyor. Uygulanan tarım politikaları gıda enflasyonunu düşürmeye yönelik kurgulanıyor ve uygulanıyor. Fiyatı artan hemen her ürün ithal edilerek fiyatlar kontrol altında tutulmaya çalışılıyor. Ancak, her ay açıklanan enflasyon verileri gösteriyor ki, enflasyonla mücadelede programında bir başarıdan söz etmek mümkün değil. Tarımın sorunlarını çözmeden gıda enflasyonunu düşürmek mümkün görülmüyor.
Tarımın kronikleşen sorunlarına çözüm üretilmediği için günübirlik ve fiyatı düşürmeye yönelik politikalar gıda enflasyonunun düşürülmesi bir yana daha da artmasına neden oluyor. Üreticinin yüksek girdi fiyatları ile üretim yapması devam ediyor. Türkiye’nin büyük oranda dışa bağımlı olduğu girdi fiyatları dövizdeki artışa bağlı olarak her geçen gün artarken üreticinin ürettiği ürünün fiyatı aynı oranda artmıyor. Bu nedenle üretici para kazanamadığı için üretimden vazgeçiyor veya her sene farklı bir ürüne yöneliyor. Üretici üretim yapmadığında bu kez arz azalıyor ve fiyatlar yükseliyor. Fiyatlar yükselince ithalat yapılıyor. İthalat üreticiyi üretimden daha çok uzaklaştırıyor. Bu ithalat sarmalından kurtulmadan tarımsal üretimi artırmak ve gıda enflasyonunu önlemek olanaksız görünüyor.
Çiğ süte zam yapmadınız, enflasyon düştü mü?
En somut örneğini çiğ sütte yaşıyoruz. Yaklaşık 1 yıldır çiğ süt fiyatı sabit tutuluyor. Gıda Komitesi tarafından belirlenen ve Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan litre başına 1 lira 30 kuruşluk çiğ süt fiyatı 15 Kasım 2019’dan bu yana aynı. Çiftçinin ürettiği çiğ süte zam yapılmıyor. Ama yem başta olmak üzere bir çok girdinin fiyatı yüzde 60’tan daha fazla arttı. Tabloda da görüleceği gibi yem fiyatları adeta çıldırdı. Her hafta zamlanıyor. Son 1 yılda çoğu ithal edilen yem hammaddelerinde fiyat artışı ortalama yüzde 77 oldu. Aynı dönemde süt yeminde yüzde 63, besi yeminde yüzde 60 artış oldu. Çiğ süt fiyatındaki artış (0)sıfır. Üretici para kazanamadığı için süt ineklerini kestiriyor. Gıda Komitesi’nin geçen ay yapılan son toplantısında “enflasyonu artırır” gerekçesi ile çiğ süt fiyatının yıl sonuna kadar artırılmaması kararlaştırıldı. Peki enflasyon düştü mü? Elbette düşmedi. Ama süt inekleri kesilince hayvan varlığı azalacak ve yine ithalat yapılacak. İthalatla enflasyon kısa süreliğine düşse de orta ve uzun vadede enflasyonun önemli nedenlerinden birisidir.
Özetle, ithalata dayalı tarım politikasının, enflasyonla mücadele programının başarısız olduğu her ay açıklanan enflasyon verileri ile görülüyor. Artık bu yanlıştan geri dönülmeli. Tarımsal potansiyelimizi, zenginliğimizi üretime dönüştürecek politikalara dönülmeli. Üretim odaklı, üreticinin kazanacağı, tüketicinin kazıklanmayacağı bir politika ile gıda enflasyonu önlenebilir.
